Herria
Mazarrón Región de Murciako kostaldeko udalerri bat da, Bajo Guadalentín eskualdean, 35.500 biztanle inguru dituena (35.449, INE 2025) Mazarrón hiriguneak, Puerto de Mazarrónek eta hainbat pedaníak partekatuta, eta udan 130.000 biztanletik gora izatera irits daitekeena turismoari esker. Bere itsasertzak, izen bereko golkoan, 35 kilometroko hondar fineko hondartzak batzen ditu, Almenara, Moreras eta Algarrobo mendilerroek hegal eginda, Sistema Bético mendikatearen adarrak. K.a. VII. mendeko bi ontzi feniziar aurkitzeagatik eta Bolnuevoko higadura-formazioengatik da ospetsua, Moreras errekaren itsasoratze-lekutik gertu. Bere ekonomia nekazaritzan, arrantzan eta, batez ere, turismoan oinarritzen da.
Monumentua
Mazarrongo Ontzi Feniziarren Interpretazio Zentroa, 2009ko ekainean inauguratua, K. a. VII. mendeko bi hondoratutako ontzi feniziarri eskainia dago; Isla hondartzan aurkitu ziren, 1988tik 2000ra bitartean. Mazarrón I, 1988an aurkitua kirol-portu baten obren ondorioz, kila, oholtzen hondarrak eta 8.000 zeramika-zati baino gehiago kontserbatu zituen, eta gaur egun Cartagenako Urpeko Arkeologiaren Museo Nazionalean dago erakusgai. Mazarrón II, 1994an aurkitua eta askoz hobeto kontserbatua, sarkofago metaliko baten pean egon zen itsas hondoan babestuta 2024an atera zuten arte; 8,10 metroko luzerarekin, gaur egun arte aurkitutako antzinako ontzirik osoena da. Zentroak Mazarrón II-ren erreplika bat eta kostaldeko presentzia feniziarrari buruzko panelak erakusten ditu.
Monumentua
Arraina gazitzeko erromatar antzinako lantegi baten hondarren gainean kokatutako museoa, Mazarrongo badian erromatar garaiko arrantza-industriaren iragana erakusten duena.
Monumentua
XV-XVI. mendeetako kostaldeko defentsa-dorrea, pirata berberiskoen erasoen aurrean kostaldea zaintzeko eraikia, Kultur Intereseko Ondasun (BIC) izendatua eta gaur egun barruan interpretazio-zentro bat duena.
Monumentua
XV. mendearen amaieran Fajardo familiak Mazarrónen erdigunea menderatzen duen muinotxo baten gainean altxatutako gotorlekua, zeinaren jatorria alunbre-meategien emakidara igotzen baita; XIX. mendearen amaieran bere egoitza-eremu zaharrean meategi bat ireki zen, gotorlekuaren zati bat lurperatzera iritsi zena.
Monumentua
San Andrés eliza Mazarrongo (Bajo Guadalentín, Murtzia) parrokiarik zaharrena da. Eskalonako dukeak sustatu zuen XVI. mendean, eta 1523tik 1549ra bitartean eraiki zuten elementu mudejarrekin, hala nola barnealdea estaltzen duten artesonatu eta alfarjeekin. 1762an berritu zuten eta gurutzadura bat gehitu zioten. Bereziki nabarmentzen da teilatuaren zurezko artesonatua.
Natura
Haizearen eta uraren higadurak Bolnuevoko itsas frontearen ondoan zizelkatutako hareharrizko formazioen multzoa, 2007an Murtziako Eskualdeko Natur Ondareko Ondasun izendatuak.
Natura
50 kilometrotik gorako kostaldea, mota guztietako 30 hondartza baino gehiagorekin, Puerto de Mazarrongo hiri-hondartzetatik (Puertoko Hondartza, La Isla, La Reya, Bahía) hasi eta kala birjinak eta gune naturistetaraino.
Bitxikeria
Mazarrón aldi berean Escalonako Dukearena eta Vélezko Markesarena izan zen, eta horrek biztanle-gune bakar batentzat bi parrokia desberdin sortzea ekarri zuen, Murtziako Eskualdean kasu berezia.
Bitxikeria
1490eko hamarkadan Pedro Pachecok, Villenako markesak, alunbre-meategi batzuen emakida jaso zuen, eta horiek Mazarrongo lehen oparotasuna bultzatu zuten; 1572an San Cristóbal Cabezoko kokalekuak herriaren titulua jaso zuen Felipe II.aren eskutik.
Jarduera
Mazarrongo herriaren jaiak Kontzepzio Garbiaren omenez ospatzen dira abenduaren hasieran, 8aren inguruan. Ekitaldiak azoka-eremuan biltzen dira, pregoiarekin, haur, gazte eta hirugarren adineko erreginen aukeraketarekin, eta kultura, gizarte eta kirol jardueretako egitarauarekin. Egitaraua azken igandean ixten da, kale nagusietan zehar egiten den karroza-desfile batekin, herritarrek gehien jarraitzen duten uneetako bat.
Jarduera
Padoako San Antonio santuaren omenezko jaiak, Cañada de Gallegon ospatuak, Mazarrongo barrualdeko herrixka batean, herrigunetik hamaika kilometrora, kostaldearen eta Las Moreras mendilerroaren artean, gizarte, kultura eta kirol jardueretako egitarauarekin. Egitarauak erlijio-ekitaldiak eta santuaren irudiarekin egindako prozesio bat biltzen ditu, baita olibondo-hezurren jaurtiketa, petanka, marro jaurtiketa eta soka-tira bezalako herri-lehiaketa tradizionalak ere.
Jarduera
Karmengo Ama Birjinaren omenezko gizarte-, kultura- eta kirol-jaien astea Mazarrongo Leiva pedanian.
Natura
Mazarrongo Bolnuevo pedaniako kala birjinen multzoa, Moreras mendizerraren oinetan, haien artean Cala Amarilla, la Grúa, Parazuelos, Covaticas eta Percheles.
Natura
Bolnuevo Mazarrongo auzunea da, Sierra de las Moreras mendilerroaren oinean, La Isla, Bahía, Nares eta El Castellar bezalako hondartzekin. Bere hondartza nagusiak 1.600 metroko luzera eta 80 metroko batez besteko zabalera ditu, hondar urrekara eta olatu moderatuarekin. Ondoan daude Las Gredas, Ciudad Encantada izenez ere ezagunak, udalerriko sinboloetako bat: hainbat metroko harri-perretxikoz eta forma bitxiko hormaz osatutako higadura-formazioak. Azaroan hondartzan erromeria bat ospatzen da Virgen del Milagro omenez, tradizioaren arabera Mazarrón berberiskoen erasotik babestu zuena 1585ean, sardinak herrikoi moduan prestatuz.
Natura
Kostaldeko zerrenda birjina, 17 kilometro luze inguru, Mazarrongo badiaren luzeran, 1992an izendatutako Parque Regional de Cabo Cope y Puntas de Calnegre babesten duena. Bere hondartza birjinek, Bolnuevorekin lotzen direnek, itsaslabar eta kala oso biodibertso batzuekin uztartzen dira, sei lehorreko habitat eta hiru itsasokoekin, komunitate-intereseko guztiak. Bere lurraldean neolito garaiko aztarnak aurkitu dira cabo Copeko kobetan eta kokaleku argariko bat Cerro de la Cruz delakoan, eta XVI. mendeko torre de Cope gordetzen da, bereberiar piraten erasoen abisua emateko altxatua. 1974an parkea zentral nuklear proiektu baten aurkako gizarte-oposizioaren agertoki izan zen, azkenean baztertu zena.
Bitxikeria
Las Gredas de Bolnuevo Mazarrongo Bolnuevo hondartzaren aurrean dauden harkaitz higatuen multzoa da, Ciudad Encantada izenez ere ezaguna, Cuencako izen bereko parajearekiko antzekotasunagatik. Higadurak hainbat metroko altuerako harri-perretxikoak eta antzeko formako harresi bat moldatu ditu. Parajea Sierra de las Moreras ondoan dago, natura-eremu gisa babestua.
Monumentua
Mazarrongo dorre-behatoki zirkularra, 1490ean Errege Katolikoek eraikia bereberiar erasoen aurrean, udalerriko kostaldeko zaintza-sistemaren eraikin zaharrenetako bat. Vélezetarren gazteluaren ondoan altxatzen da, harlanduz eraikita dago eta Bien de Interés Cultural (Espainiako ondare-babes maila gorena) izendatu zuten 2007an.
Monumentua
Santa Isabel dorrea, Torre de las Cumbres edo Torre Vieja del Puerto ere deitua, XVI. mendeko kostaldeko behatoki-dorrea da, Mazarrongo portu osoa menderatzen duen muino batean altxatua. Harlanduz eraikia, oinarri zirkularra eta forma konoitruntkatua duena, hamabi metroko altuera du, eta hormek 0,8 metroko lodiera dute zenbait tokitan. Bien de Interés Cultural (Espainiako ondare-babes maila gorena) izendatu zuten 1986an, eta 1990 eta 1991 artean zaharberritu zuten, Águilaseko Torre de Cope dorrearekin batera, Región de Murcia eta INEM erakundearen arteko hitzarmen baten barruan, eskualdeko gazteluak berreskuratzeko, sei milioi pezeta baino apur bat gehiagoko aurrekontu bateratuarekin.
Monumentua
Cabezo del Plomo aztarnategi arkeologikoa da, Sierra de las Morerasen kokatua, Mazarrongo mugartean, eta penintsulako hego-ekialdeko Azken Neolitoko eta Kalkolitikoko kokaleku nagusietako bat da, K.a. IV. milurtekoaren amaieratik K.a. III. milurtekoaren erdialdera arteko okupazioarekin. Herrigunea goialde launa duen muino baten gainean altxatzen da, eta planta zirkularreko etxebizitzak gordetzen ditu, baita defentsa-harresi bat ere mendebaldean eta hegoaldean, eta muinoaren behealdean nekropoli bat dago. Bere gotorlekuagatik, arkitektura zirkularragatik eta hilobi-egiturengatik, Los Millareseko kultura-horizontearekin lotu izan da, eskala txikiagoan. Murtziako Unibertsitateak hirurogeita hamarreko hamarkadaren amaieratik laurogeiko hamarkadaren erdialdera bitartean induskatua, Bien de Interés Cultural (Espainiako ondare-babes maila gorena) izendatua dago.
Natura
K.a. VII. mendeko bi ontzi feniziar, Mazarróngo Isla hondartzaren parean aurkituak, gaur arte aurkitutako Mediterraneoko ontzirik zaharrenak.
Jarduera
Milagro erromesaldiak Mazarronen 1585eko azaroaren 17ko gertaera gogoratzen du, Sortzez Garbiaren Ama Birjinak, udalerrian la Purísima edo Virgen del Milagro izenez gurtua, tradizioaren arabera hiria arpilatu nahi zuen bereberiar kortsario talde bat uxatu zuenekoa; ihesean, piratek estandarte bat utzi zuten, gaur egun berriki zaharberritu ondoren gordetzen dena. Urtero, ehunka lagunek irudia laguntzen dute la Purísima elizatik, Mazarronen, Bolnuevoko baseliza txiki batera arte. Jardunaldia sardina-erre batekin amaitzen da hondartzan, eta mila lagunetik gora joan ohi da bertara.
Monumentua
Mazarrongo udalerriko XVI. mendeko eliza, San Andresekin batera herriko ondare erlijiosoa osatzen duten tenplu historikoetako bat. Tenplua Vélezetarren gaztelu-muinoaren oinean kokatzen da, eta bere eraikuntza XVI. mendearen bigarren erdian amaitu zen. Bertatik gertu dagoen San Andres eliza, tokiko ondare erlijiosoan protagonismoa partekatzen duena, 1523 eta 1549 artean altxatu zen eta 1762an aldatu.
Monumentua
La Purísima komentua, XVII. mendekoa eta XVIII.ean berritua, Mazarronen altxatu zen antzinako baseliza baten gainean, Alkantarako San Pedroren oinutsiko frantziskotarren eskutik. Bertatik gertu erromatar miliario bat aurkitu zen hirurogeita hamarreko hamarkadan.
Monumentua
Mazarrongo Casino-Ateneo Cultural eraikina arkitektura eklektikokoa da, 1844an jadanik dokumentatua, nahiz eta bere eraikuntza-data zehatza ezezaguna izan. 1880ko hamarkadan kasino gisa funtzionatzen hasi zen, aurretik udalerriko gizarte- eta kultur bizitzari zerbitzu eman ondoren, XIX. eta XX. mendeetan zehar mantendu zuen eginkizuna.
Monumentua
Mazarrongo Casa Consistorial, herrian Antiguo Ayuntamiento izenez ezaguna, XIX. mende amaierako estilo eklektikoko eraikina da. Lanak 1889an hasi ziren Francisco Ródenas Rosa arkitektoaren zuzendaritzapean, eta 1892an hil ondoren, Francisco de Paula Oliver Rolandik amaitu zituen, eskailera, Salón de Plenos (osoko bilkuren aretoa) eta erlojuaren egilea. 1983an Monumento Histórico Artístico (Espainiako ondarea babesteko aitorpen zahar bat) izendatua, hiru solairu eta gartzela gisa erabilitako sotoa ditu; goiko solairuan Salón de Plenos nabarmentzen da, igeltsuzko artesoi urrezko eta berdeekin. Fatxada nagusia, aurpegi ikusiko adreiluzkoa, estilo modernistako txapitel batekin errematatzen da, zink-estalkiarekin. 2001ean hustu zuten egoera txarragatik, zaharberritu egin zuten eta 2008an berrireki zen kultur gune gisa.
Monumentua
Mazarrongo kostaldeko aztarnategia, K.a. II. milurtekotik K.a. III. mendera arteko okupazioarekin, feniziar eraginaren ebidentziekin badian. K.a. VII. mendean eremua garrantzi handiko feniziar kokaleku izan zen, bere kostaldeko merkataritza-sare bizietan integratua, eta bertatik gertu aurkitu zen Mazarrongo ontzi feniziarren hondoraketa ospetsua.
Natura
Ifreko aztarnategia Brontze Aroko herrigune argariarra da, Ifre-Pastrana barrutian kokatua, Mazarrongo mugartean (Murtzia), Sierra de las Morerasen magaletan dagoen 219 metroko muino batean, itsasotik eta kobre eta eztainu zainetatik gertu. Lehenengo Enrique eta Luis Siret anaiek induskatu zuten, 1890ean kultura hori definitzeko oinarriak ezarri zituzten emaitzak argitaratu zituztenean. Herriguneak bastioi laukizuzenak dituzten harresiak eta gehienbat planta karratuko etxebizitzak ditu, terraza mailakatuetan antolatuak; horietako batean hamar esku-errota aurkitu ziren labe baten ondoan, zerealak prozesatzeko erabiltzen zirela iradokiz. Sei hilobi dokumentatu dira, horien artean bi haur-hilobi buztinezko pegarretan, kopa argariarrekin eta kobrezko eta brontzezko tresnekin batera.
Monumentua
Kultura argariarreko aztarnategia, Sierra de las Morerasen kokatua, Mazarrongo mugartean, Brontze Aroan badiaren okupazioaren lekukoa. Ifreko aztarnategi hurbilarekin batera aipatzen da eskualdeko garai horretako aurkikuntza nabarmenetako bat gisa.
Natura
Alamillo hondartzaren ondoan kokatutako bi aldi kronologiko dituen villa erromatar baten aztarnategia, Mazarrongo mugartean. Aldirik zaharrena errepublika garaiko kokaleku bati dagokio, K.a. II. eta I. mendeen artekoa, eta ara edo aldare bat gordetzen da hartatik. Ondorengo aldia inperio garaiko villa bat da, urmael bat eta akueduktu bat parte dituena.
Natura
Sierra de la Almenara Almenara, Moreras eta Cabo Cope mendikateen eremu babestuaren parte da, Águilas, Lorca eta Mazarrón udalerriek partekatua. Bere puntu garaiena Talayón gailurra da, 879 metrorekin. 1992tik ZEPA eta LIC (Europar Batasuneko babes-figurak: hegaztientzako babes bereziko eremua eta garrantzi komunitarioko lekua) izendatua, dortoka mairua, arrano beltza eta belatz handia hartzen ditu, las Morerasko urmaelarekin batera, hegazti urtar ez-ohikoen aterpe dena.
Natura
Mazarróngo badiako hondartza, Bandera Urdinaz saritua, udalerriko 35 km-ko kostaldea jalonatzen duten hogeita hamar kala eta hondartza baino gehiagoetako bat.
Natura
Puerto de Mazarrongo (Región de Murcia) hiri-hondartza, udalerriaren hego-mendebaldean kokatua, 190 metroko luzera eta 21 metro inguruko zabalera duena. Harea fin eta urrekara du, harririk gabe, eta bere urak seguruak dira, zeren eremuan ez baitago itsas korronte handirik, nahiz eta bere muturretako batean bainu-eremu murriztu bat dagoen, zurrunbiloak sor daitezkeen tokia. Bandera Urdina (hondartzentzako nazioarteko ekoetiketa bat) aitortua du, eta udalerriko hondartza jendetsuenetako bat da. Bere luzera osoan zehar, duela 50 bat urte arrantzaleek eraikitako itsasaurreko etxeak lerrokatzen dira, herri arrantzale giroa ematen diotenak. Badiak, gainera, bi begiratoki ditu, Cabezo del Gavilán eta Cabezo de la Cebada, Mediterraneorako eta hirigunerako ikuspegiekin.
Natura
Mazarróngo hondartza, Bandera Urdinaz saritua, Puerto de Mazarróntik hurbil dagoen kostalde-tartean kokatua.
Natura
Mazarróngo hondartza, Bandera Urdinaz bereizia, badiako kala eta hondartzen itsasertz zabalaren parte.
Natura
Mazarróngo hondartza, Bandera Urdinaz saritua, badiako kala-sistemak babestutako itsasertzeko hondartzetako bat.
Jarduera
1585eko gertaera bat oroitzen duen erromeria; tradizioaren arabera, 500 soldadu baino gehiago zeramatzaten zazpi galera berberiarrek beren erasoari uko egin zioten Ama Birjinaren bitartekaritzagatik; "La Playera" irudiak Bolnuevo eta Mazarrón arteko ibilbidea egiten du.
Jarduera
Mazarrongo Aste Santua, lau kofradiaren prozesioekin: Nuestra Señora de la Soledad (Bakardadeko Ama Birjina), Nuestro Padre Jesús Nazareno (Jesus Nazaretarra), San Juan Evangelista (Joan Ebanjelaria) eta el Santo Sepulcro (Hilobi Santua), Erramu Igandetik Ostiral Santura bitartean beren irudi titularrak eramanez desfilatzen dutenak. Zaharrena Nuestro Padre Jesús Nazareno da, 1653 eta 1655 artean dokumentatua eta 1876an berrantolatua. Gerra Zibilean irudiak suntsitu ondoren, auzokideek prozesioak baliabide apalekin mantendu zituzten, 1981ean ekitaldiak berrantolatu zituzten arte, eta 1989an Cofradía del Santo Cáliz (Kaliza Santuaren Kofradia) sortu zuten, gaur egungo lau anaidien hazia.
Mugarri historikoa
Enrique IV.ak, 1454 eta 1474 artean erreinatu zuenak, bere gogoko Juan Pacheco, Villenako markesa, Mazarrongo alunbrea ustiatzeko eskubidea eman zion, eta urte berean Pachecok eskubideen erdia Pedro Fajardori, Murtziako erresumako adelantado nagusiari, transferitu zion; herriaren ficha anaiak, ordea, kontzesioa 1490eko hamarkadan kokatzen du, dagoeneko Errege Katolikoekin, eta beraz iturriek ez datoz bat urte zehatzaren gainean.
Mugarri historikoa
Felipe II.ak 1572an eman zion Almazarróni udal propioa eman zion sorrera-pribilegioa; ordura arte herria Vélezko markesaren eta Villenako markesaren tutoretza bikoitzaren pean bizi izan zen, biak baitziren bere alunbre-meategien jabe.
Gastronomia
Mazarróngo kostaldeak atuna eta hegaluzea gatzetan ontzeko teknika oso zaharra gordetzen du: mojama eta arraba prentsatua xerra finetan zerbitzatzen dira almendra frijituekin, eta bota-sardinek migas edo pipirrana laguntzen dituzte.
Gastronomia
Calderoarekin ahaidetutako itsas prestakina: haitzeko arrainaren saldarekin egiten da, baina arrozaren ordez arto-irinarekin loditzen da, eta horrek badiako arrantzaleen etxeetako berezko plater kremosoa ematen du.