Herria
Lourenzá Lugo probintziako udalerria da, Galiziako Mariña Central eskualdean, Masma ibaiaren haranean kokatua, Macizo Galaikoaren mendilerroen artean; bere hiriburua, Villanueva de Lorenzana, ibaiaren ondoan altxatzen da, Lugotik 66 kilometrora. 2.100 biztanle inguru ditu eta San Salvador monasterioaren inguruan hazi zen, X. mendean sortua eta 1835eko desamortizazioagatik itxia; multzo monastikoa Bien de Interés Cultural (Espainiako ondare-babes maila gorena) izendatua dago 1994az geroztik, Tovarreko gaztelu hurbila bezala. Bere ibar-lautadak, Baos eta Batán ibaiek ere ureztatua, Lourenzáko faba izena ematen dio, tokiko baratzea eusten duen babarrun zuriari.
Monumentua
X. mendean Osorio Gutiérrezek, Konde Santuak, familia-monasterio gisa sortua. Haren fatxada barrokoa, Fernando de Casas Novoaren obra XVIII. mendearen bigarren herenean, Compostelako Obradoiroren aurrekari zuzentzat jotzen da.
Monumentua
Marmol jaspeatuzko sarkofago paleokristaua, zuria eta purpura zain urdinekin, zeinetan X. mendean monasterioaren sortzailea ehortzi zuten; legendak dio Ekialdetik ekarri zuela eta bakarrik iritsi zela, itsasoz, A Mariñako kostara.
Natura
Mendien artean babestutako harana, non faba galaica eta faba do marisco barietateak lantzen diren; klima leunak eta lurzoru sakonek azaltzen dute inguruko babarrunak adierazpen geografiko gisa aitorpen propioa lortu izana.
Bitxikeria
Lourenzáko faba, adierazpen geografiko babestu batek estaltzen duen babarruna, haranaren klima kontinentaletik ateratzen du etekina, urtean 1.200 eta 1.400 milimetro artean euri ugarirekin eta 12 eta 14 gradu arteko tenperatura leunekin, baita eremuko lur franko eta franko-lohitsuetatik ere. Bere merkatua XVIII. mendetik dago dokumentatuta, hilabete bakoitzeko 9an eta 28an azokekin, eta garrantzia hartu zuen 1970eko eta 1980ko hamarkadetan esne-sektorearen gainbeheraren aurrean; Festa da Faba 1990ean sortu zenetik, merkatu bat sendotu zen eta XXI. mendearen hasieran urteko 600 tona transakzio inguru lortzen zuen. Faba galaica eta faba do marisco barietateetan lantzen da, eta lehorrik, oso-osorik, garbi eta lekatik bereizita merkaturatzen da bilketaren ondoren.
Jarduera
Lourenzáko faba, adierazpen geografiko babestua duen babarruna, klima kontinental euritsu eta tenperatura leunek faboratuta lantzen da; bere merkatua XVIII. mendetik dago dokumentatuta, hilero 9an eta 28an ospatzen ziren azokei lotuta. Hirurogeita hamarreko eta laurogeiko hamarkadetan esne-sektorearen gainbeherak bere laborantza bultzatu zuen, eta jaia 1990ean sortu zenetik faba-merkatu handia garrantzia hartzen joan zen, urteko 600 tonetara iritsi arte. Udalak Lonxa de Horta, Flor e Faba eraiki zuen, eta 2000n Xuntak jatorri-izendapena bultzatu zuen, Mariña lucenseko beste udalerri batzuetako fabak ere babesten dituena. 1990etik urriko lehen asteburuan ospatzen den jaiak ekoizle eta merkatariak biltzen ditu eta produktuaren hitzordu nagusia da.
Monumentua
Antonio de Tovar zaldunak, Karlos V.aren zerbitzariak, 1530ean eraikiarazi zuen gotiko isabeldar estiloko etxe gotorra, inoiz erabat amaitu ez zena; 1949an Monumento Histórico-Artístico izendatu zuten (ondare historikoaren babes maila bat, gaur egungo Bien de Interés Cultural delakoaren aurrekaria) eta Lourenzáko harana menderatzen du. Dokumenturik zaharrenek, XII. mendearen amaierakoek, Torre de Canedo izenez izendatzen dute, orduan jada hondatuta; horren gainean, Antonio de Tovarrek, Pardo de Celaren senide hurbilak, XVI. mendearen hasieran izaera defentsibo txikiagoko fortaleza bat altxatu zuen, leiho zabalagoekin. Brianda de Tovar y Pimentelek heredatu zuen, eta 1548an Vázquez de Seixastarren esku geratu zen; ondoren, hainbat familia errentari bizi izan ziren bertan, batzuetan aldi berean, eraikinean beren arrastoa utziz. Zaharberritua, gaur egun bisitatu daiteke.
Monumentua
Lourenzáko haraneko errekastoetako baten gaineko harrizko zubia, Iparraldeko Bideko erromesek Mondoñedo eta Abadín artean jarraitzen duten bidean; concelloak Ponte da Pedra ere gordetzen du.
Mugarri historikoa
Osorio Gutiérrez kondeak haranean hornitu zuen, X. mendean, komentu beneditar bat, eta bertara erretiratu zen Lur Santura erromes joan ondoren; bere hilobi paleokristaua, tradizioaren arabera itsasoz ekarria, abade-elizan dago oraindik.