Bidaia-koadernoa · 7 leku

Zer ikusi eta zer egin Nedan

Zer ikusi eta zer egin Nedan (Ferrol, A Coruña): 7 leku, monumentuak, natura, jarduerak eta bitxikeriak, argazkiarekin eta Google Maps-eko kokapenarekin.

1 Herriak · 2 Monumentuak · 1 Natura · 1 Jarduerak · 1 Bitxikeriak · 1 Gastronomia

Leku bakoitza Nedako erdigunetik zein distantziara dagoen

Nedatik gertu dauden herriak

Zer ikusi: Narón 2,7 km · 7 leku
Zer ikusi: Fene 3,8 km · 7 leku
Zer ikusi: Ferrol 6,2 km · 14 leku
Zer ikusi: San Sadurniño 7,8 km · 4 leku
Zer ikusi: Cabanas 8,7 km · 13 leku
Zer ikusi: Mugardos 8,8 km · 5 leku
Zer ikusi: A Capela 10 km · 16 leku
Zer ikusi: Pontedeume 10 km · 19 leku

Espainia › Galizia › A Coruña › Ferrol › Neda

Zer ikusi eta zer egin Nedan

Neda
Herria
Neda 4.900 biztanle inguruko udalerria da, Ferrolgo itsasadarraren hondoan, Belelle ibaiak Grande de Xuvia ibaira isuri aurretik eratzen duen haranean. Fervenzako urtegian presatuak, bere urek XVIII. mendearen amaieratik energia eman zieten paper, kobre eta ehun fabrikei, eta geroago Ferrol hornitzen zuen zentral elektriko bati. Bere basoen egurrari esker ontziola garrantzitsu bat ere izan zen, non berrehun upel-neurriko itsasontzi bat eraiki zen, kroniken arabera 1344ko Algecirasen berrokupazioan parte hartu zuena, Nedari merkataritza-pribilegioak eman zizkiona. Herria Camino Inglés bideak zeharkatzen du eta bere ogiagatik ospetsua da, zeini urteroko jai bat eskaintzen dion; Bellelek oraindik errota batzuk mugitzen ditu eta San Nicolás eliza gotikoa gordetzen da.
San Nicolás de Neda eliza
Monumentua
XV. mendeko tenplu gotikoa, nabe bakarrekoa eta abside laukizuzenarekin, Diego Esquíoren hilobia gordetzen duena; haren ondoan mende bereko granitozko cruceiro bat altxatzen da, Galizian kontserbatzen diren bere estiloko bakanetako bat.
o Belelle ur-jauzia
Natura
Fervenza do Belelle Belelle ibaia 45 metroko horma granitiko batetik jausten denean sortzen da, Galiziako ur-jauzirik handienetako bat, O Roxal herrixkatik gertu, Nedan, Fragas do Eumetik oso hurbil; oinarrian putzu naturalak sortzen dira, hariztiz eta gaztainadiz inguratuta. Ur-jauzi naturalaren ondoan, XX. mendearen hasieran zentral hidroelektriko bat eraiki zuten, eta horrek, Marraxón mendiraino doan kanalizazio baten bidez, 125 metrora arte handitzen du ustiapena, eta gaur egun ere martxan jarraitzen du. Ibaiak urte osoan darama emaria, nahiz eta udazkenean eta neguan handitu, ikusteko garairik onena. Gutxi gorabehera lau kilometroko joan-etorriko bidezidor batetik iristen da, Isabel II.aren pazoaren ondoan hasten dena.
Xubiako Errege Moneta Etxea
Bitxikeria
Xuviako lekuan, Santa María de Neda parrokian, 1790eko aginduz sortutako kobre-lantegia zen, Ferroleko ontziolan eraikitzen ziren ontziak estaltzeko; ekoizpena ez zen 1803 arte abiatu. Frantsesen aurkako gerrak diruetxe bihurtu zuen 1811n, eta 1812an atera ziren lehen txanponak, zortzi marabediko balioarekin. Segoviako fabrikaren aurrean garrantzia galdu zuen 1815etik aurrera, eta txanponak jotzeari utzi zion 1827 eta 1835 artean, garai hartan latorria fabrikatzen aritzen baitzen; sistema hamartarreko txanpona berriz jotzen hasi zen 1850ean eta, aldi baterako itxi ondoren, eskudoen zentimoak jo zituen 1866tik aurrera. 1868an Benito Vicetto idazle ferrolarra izendatu zuten superintendente, urte hartan itxi baitzen Segoviako diruetxearekin batera; gunea gero ehun-fabrika bihurtu zen.
San Nicolao de Neda eliza
Monumentua
XIV. mendeko tenplu gotikoa itsasadarraren ertzean; ondoan granitozko cruceiro bat altxatzen da, Galiziako onenetakotzat jotzen dena. Hiribilduak Santa Maria eliza barrokoa ere badu, dorrearekin eta kupularekin.
Ingeles Bidea Nedan
Jarduera
Ferrolen abiatzen den Jakue bideak hiribildua zeharkatzen du itsasadarraren hondotik, Erdi Aroko Torre do Reloxotik seinaleztatuta. Hemendik abiatzen da Santo Andre de Teixidoko santutegirako bide tradizionala ere.
Nedako ogia
Gastronomia
Nedako ogia antzinatik oratzen da Belelle ibaiko errotetan ehotako irinaz, zeinaren urak errotarako kalitate ospea zuten. Tradizioa XVI. mendean sendotu zen, Felipe II.ak Nedan Reales Fábricas de Bizcocho delakoak ezarri zituenean Ferroleko base nabala eta ontziolak hornitzeko, hilabetez jangarri irauten zuen ogiarekin Amerikarako bidaietarako; XVIII. mendean langileek Espainiako lehen greba egin zuten hemen, ontzioan bertan egindako ogiagatik hau aldatzen saiatzean. Azal lodikoa eta mami trinkokoa, Cea-ko ogitik bereizten da zapore gogorragoagatik eta labetik atera berritan jaten delako. Errotak XX. mendeko berrogeita hamarreko hamarkada arte aktibo egon ziren, eta 1989z geroztik haren jaia irailaren lehen igande bakoitzean ospatzen da.