Herria
Vinaròs Castelló probintziaren iparraldeko kostaldeko hiribildua da, El Baix Maestrat eskualdeko hiriburua, 30.529 biztanlerekin (INE 2025). Alkaria islamiar gisa sortu zen eta herrigune kristau bihurtu zen Jakes I.a Aragoikoak Peníscola konkistatu ondoren 1233an; Gerra Zibilean altxatutako armadak okupatu zuen 1938ko apirilaren 15ean. Virgen de la Asunción arziprestal eliza gordetzen du, XVI. mendekoa, eta Virgen de la Misericordia ermita. Portuak, 1866ko otsailaren 9an lehen harria jarri ziotenak, eta Fortín zein Fora Forat hondartzek osatzen dute hiribilduko itsas paseoa. Bere langostinoengatik ospetsua da, eta horien inguruan abuztuan Langostinoaren Jaiak ospatzen dira.
Natura
El Baix Maestrat eskualdeko Mediterraneoko itsasertza, Vinaròs eta Peníscola artean.
Bitxikeria
El Baix Maestrateko gastronomiak Vinaròsko langostinoa eta Benicarlóko alkatxofa ditu produktu ezagunenetako bi. Langostinoa, egunero eskulanez Vinaròsko arrantza-flotak harrapatua, 20 zentimetro arte iristen da ale handienetan, tonu arrosaxka eta marroiekin eta sabelean zeharkako bandekin; bere zaporea, penintsulako preziatuenetakoa, ur hauen gazitasun baxuari egozten zaio. Benicarlóko alkatxofak forma zapal eta trinkoa du, ohiko koxka batekin, eta Jatorri Izendapen Babestua du 2003tik, eta Càlig, Peníscola eta Vinaròs-en ere landatzen da urritik ekainera.
Jarduera
Vinaròsek San Sebastián, bere zaindaria, ospatzen du urtarrilaren 20an, bere ermitarako urteroko erromeria batekin; Virgen de la Misericordia, zainditia, ekaineko lehen igandean; eta San Juan eta San Pedroren azoka eta jaiak ekainaren 19tik 29ra.
Monumentua
Vinaròsko (Castelló) Nuestra Señora de la Asunción artzipreste eliza, hiriko ondare artistiko nagusia. 1586 eta 1597 artean eraiki zen estilo gotiko valentziar eta errenazentistan, 45 metro luze eta 23 zabal; kanpandorrea 1660an amaitu zen. Fatxada barrokoak, 1698tik 1702ra egindako lana fatxada-erretaula moduan, zutabe salomoniko kapitel korintiar bi bikote ditu eta goiko horma-zulo batean Serrano maisuaren Asuntzioaren eskultura bat. Tenplua, nabe bakarra alboko kaperekin eta seigarren mendekoak diren gotiko berantiar valentziar berezko sei puntako ganba izarratuz estalitako aldare-eremu semioktogonalarekin, Jaunartze kapera ere badu (1657-1667). 1978ko urriaren 14an monumentu historiko-artistiko izendatu zuten.
Jarduera
Vinaròsko inauteriak Mediterraneo kostaldeko ezagunenetakoak dira, eta 2007ko otsailaren 22an Autonomia Erkidegoko Turismo Intereseko Jaitzat aitortu zituzten. Tradizio luzea izan arren, francokoaldian debekatuta egon ziren, eta 1983tik galdutako alderdiak berreskuratu eta elementu berriak gehitu dira ospakizunean. Hainbat aitorpen jaso ditu, hala nola 2004ko Alé Vinarossenc saria eta 2011ko Onda Cero Castelló sarietan probintziako jairik onenaren saria, eta udalak eta Castellóko diputazioak Turismo Intereseko Jai Nazional izendapena lortzeko hautagaitza bultzatzen dute gaur egun.
Jarduera
Fira i Festes de Sant Joan i Sant Pere Vinaròsko (Baix Maestrat, Castelló) jai nagusia da, San Juan eta San Pedro omenez. Ekainaren 19tik 29ra ospatzen da, udako azoka herriko jai patronaletako jai- eta erlijio-ekitaldiekin uztartuz.
Monumentua
Vinaròsko kanpoaldean dagoen ermita da, hiriguneetik 700 bat metrora, nekazariek adostuta eraikia, matxinsalto izurritetik libratu ondoren Sant Gregoriri esker onean. Pere Gonel arkitekto vinarosarra kontratatu zuten: lehen harria 1780ko maiatzaren 9an jarri zen, fatxada 1781ean amaitu zen eta barneko apainketa ez zen bukatu 1799 arte. Gurutze greziar planoa du, gurutzadura petxinen gaineko kupula batez estalia. J.B. Nicolauren erretaula nagusiak Sant Antoni Abat irudikatzen du multzoa koroatzen, Sant Abdó eta Sant Senén alboetan eta Sant Gregori erdiko hornatzinan. XX. mendearen zati handi batean udal biltegi gisa erabilia izan zen, eta 2001ean eta 2002an zaharberritu zuten. Vinaròsko ondare erlijiosoaren tenplu txikietako bat da, kostaldeko zaintza-dorreekin batera.
Monumentua
XVI. mendean gotortutako eta 1715 eta 1721 artean handitutako antzinako ermita, Zaindari Santuen ermita gisa ere ezaguna, zeramikazko mural handiak eta duela gutxi zaharberritutako freskoak gordetzen dituena.
Mugarri historikoa
Lekuaren sorrera-dokumentuak, orduan Bynalaroç deitua, kristauen populatzea antolatu zuen itsasoaren ondoan; Germanien garaian hiribilduak Koroari izan zion leialtasunak hiribildu-titulua ekarri zion 1540an.
Mugarri historikoa
Tropa frankistak 1938an iritsi ziren itsasora Vinaròsen eta gune errepublikanoa bitan zatitu zuten, Katalunia erdialdetik eta hegoaldetik bereizita utziz; Gerra Zibileko kolpe erabakigarrietako bat izan zen Levanteko frontean.
Gastronomia
Portuko arraste-flotak Séniaren bokalearen parean dauden hare- eta lohi-hondoetan harrapatutako otarraina; besterik gabe egosita edo plantxan jaten da eta hiriaren ikur kulinarioa da.