Herria
Ulldecona Montsiàko herri bat da, Tarragonako probintzian, 6714 biztanlerekin. Bere gaztelua, konkista ondoren sarrazinoekiko muga-eremuan zegoena, Montcada familiarengandik Ospitalezko Zaldunengana pasatu zen 1173an, eta haiengana itzuli zen 1191n; 1274an lehen biztanleek, Ulldecona Vella-ko gotorlekuaren ondoan, harana lekualdatzeko eta gaur egungo udalerria sortzeko baimena lortu zuten. Herria setiatua izan zen 1463an eta 1465ean, Kataluniako Diputazioarekiko leialtasunagatik, eta frantziar tropek okupatu zuten 1810 eta 1813 artean. Godall mendilerroan aurkitzen da Kataluniako arte rupestre levantinoaren kontzentraziorik handiena, hamalau aterpe 400 irudi baino gehiagorekin, 10.000 urte arteko antzinatasunekoak.
Monumentua
Gotorleku-multzoa, Puig del Castell-en tontorrean kokatua, Ulldeconan (Montsià), Sénia ibaiaren ertzean, gaur egun Katalunia eta Valentziako Erkidegoaren arteko mugan. Ziurrenik jatorri arabiarrekoa, 1148an Tortosako Montcada familiara pasatu zen; 1173an Jerusalemgo Done Joanen Ospitalearen Ordenara pasatu zen, zeinak 1180an gaztelu kristau berri bat altxatzeko enkargua jaso zuen. Musulmanekiko mugan kokatua, etengabeko erasoak jasaten zituen, eta horregatik 1191n ospitalezkoek Montcadatarrei itzuli zieten zaintza; muga horren parte izan zen Jaime I.ak Valentzian 1230 inguruan hasitako kanpainek hegoalderantz desplazatu zuten arte. Gaur egun bikoitz harresitutako gune bat, dorre biribil bat, Malta Ordenako beste dorre lauki-formako bat, Aingeruen Ama Birjinari eskainitako eliza bat eta desagertutako beste eraikin batzuen hondakinak ditu.
Monumentua
Ulldeconako komendadore ospitalarioaren etxea, XV. mendean eraikia 1227an sortutako enkomiendaren egoitza administratibo gisa, Ramon de Cervera lehen komendadore zela; fatxada gotikoa bakarrik kontserbatzen du, barrualdea desagertu baitzen esku pribatuetara pasatu zenean enkomienda 1851n desagertu zenean.
Bitxikeria
Ulldecona udalerriko historiaurreko arte rupestreko aterpe-multzoa, UNESCOren Gizateriaren Ondare den Mediterraneoko arku-arteko arte rupestrearen parte. Hamar haitzuloko aterperen bidez osatua dago, Ermites partiduan kokatuak, Godall mendilerroaren hego-ekialdeko isurialdean, Pietat baselizatik gertu, non 2005ean inauguratutako eta Kataluniako Arkeologia Museoak kudeatutako Arte Rupestrearen Interpretazio Zentroa dagoen, I. aterpera gidatutako bisitak eskaintzen dituena. Pinturen gehiengoa post-paleolitiko levantino estiloari dagokio eta ehiza-eszenak irudikatzen dituzte, oreinak, ahuntzak, behi-taldeak, arkuak, geziak eta giza irudiak -gezilariak eta emakumezko irudiak, besteak beste- panel gehienetan present daudela.
Jarduera
Ulldeconako Festa Major Sant Lluc eliza gotikoaren ondoan ospatzen da, 1373an hasia, eta 1836an, lehen gerra karlistan zehar, Ramon Cabreraren partidek indar liberalak garaitu zituzten herrian.
Jarduera
Ulldeconako Festa Major d'Hivern Sant Lluc eliza gotikoaren ondoan ospatzen da, 1373an hasia, eta Unescoren Gizateriaren Ondarean sartutako aterpe artxeologikoak gordetzen dituen herri batean, historiaurreko arte erupestrekoak.
Jarduera
Fira de l'Oli del Montsià Ulldeconan ospatzen da, Olivera Farga de l'Arion hazten den mugartean, mila urteko olibondoa, mende askoko zuhaitzetatik olioa ateratzen dena.
Monumentua
Ulldeconako baselizak la Pietat Ama Birjinaren irudia gordetzen du, Montsiàko herri honen zaindaria, non 1836an, lehen gerra karlistan, Ramon Cabreraren partidek indar liberalak garaitu zituzten. Antzinako irudia eta baseliza bera 1936ko udan suntsitu ziren, gerra zibilean; Vicent Barrera artista lokalak oraingoa 1939an landu zuen, urte hartako abuztuaren 31n modu solemnean bedeinkatua eta gero erromesaldian baselizaraino eramana. Ordutik, irailaren 12ko astearen lehen igande bakoitzean la Pietat jaia ospatzen da, eta bost urtetik bost urtera -4 eta 9an amaitzen direnetan- Festes Quinquennals izenekoak, non bizilagunak irudiaren bila igotzen diren eta bederatzi egunez herriko kaleetan zehar paseatzen duten, vànoves eta lore-motiboz apainduta.
Mugarri historikoa
1836an, Lehen Gerra Karlistan zehar, Ramon Cabreraren partidek indar liberalak garaitu zituzten hemen. Udalerria, País Valenciàrekiko mugan eta Montsiàren oinean, gerrilla-gerraren agertoki errepikaria izan zen Ebro beherean.
Monumentua
1373an hasitako tenplu gotikoa, gune zaharra nagusitzen duena, gotorlekuak koroatzen duen muinoaren oinetan. Haren ondoan, udalerriak Cèsar Martinell Gaudíren dizipuluaren arkitektura modernista gordetzen du, Erdi Aroko jatorriko hirigune baten barruan.
Gastronomia
Farga barietateko olibondoa, perimetro apartekoa duen enborrarekin, zeini milurteko bat baino gehiagoko adina egozten baitzaio, l'Arion finkan. Milaurteko arboletatik ateratzen den olioaren olibondo monumentalen multzoko alerik ezagunena da.