Herria
Banyeres de Mariola Alcoiko Foia eskualdeko udalerria da, 7.347 biztanlerekin, Alacant iparraldean, Benejamako haranean, Solana eta Mariola mendilerroen artean kokatua, probintziako biztanle-gunerik altuena. Vinalopó ibaiak bere udal-mugartean du jaiolekua, eta historikoki bere paper-errotak mugiarazi zituen, gaur egun industria-iragan artisau baten lekuko, Villa Rosario parkeko Valentziako Paper Museoak gogorarazten duena. Herritik ere igarotzen zen el Chicharra, eskualdea goi-lautadarekin lotzen zuen trenbide estuko trena, 1884 eta 1969 artean. Hiriguneraren jatorria, gaztelurena bezala, musulmana da, eta bere izena jada 1249an dokumentatzen da, Bigneres bezala.
Monumentua
Banyeres de Mariolako XII. mendeko gaztelua, udalerriko ondare historikoaren elementu nagusietako bat.
Natura
Mariola Mendikateko Parke Natural Babestura sarrera-atea, Banyeres de Mariolatik, 2002ko urtarrilaren 8an espazio babestu izendatua eta Alacant eta Valentziako zazpi udalerriren artean 17.257 hektarea hartzen dituena. Banyerestik ibilbide klasiko bat abiatzen da -Pla Roig, la Cobeta iturria, dels Brulls iturria, Mariola iturria eta Montcabrer- pinu karraskoko, erromeroko eta jarako basoen artean, landare-espezie 1.200 inguru, asko endemikoak, tartean lore-landare eta landare medizinal ugari. Bere mendietan arranoak, hontzak, belatzak, untxiak, azkonarrak, azeriak eta basurdeak bizi dira.
Natura
Vinalopó ibaiak Banyeres de Mariola zeharkatzen du bere iturburutik gertu, Rincón de Bodí lekuan, sierra de Mariola mendilerroan, Bocairenteko udalerrian. Alicante probintzian jaiotzen diren ibaien artean garrantzitsuena da, 96,5 kilometroko luzera osoa duena Mediterraneoan duen bokaleraino, Salinas de Santa Pola ondoan. Banyeres inguruan Marchal ibai txikiaren isurialdea jasotzen du. Bere urek historikoki udalerriko paper-errotak mugiarazi zituzten.
Bitxikeria
Vinalopó ibaiaren urek historikoki bultzatu zituzten Banyeres de Mariolako paper-errotak, herriaren ondare industrial artisauaren isla. 1780 aldera, gutxienez bi irin-errota zahar paper-lantegi bihurtuak ziren, eta Diccionario de Madoz-ek, XIX. mendearen erdialdean, bost irin-errota eta paper-errota bat zenbatzen zituen udalerrian. XX. mende hasiera arte ibaiaren indarra eta desnibela indar eragile gisa aprobetxatu ziren; paper-sektorea krisian sartu zen hirurogeita hamarreko hamarkadan, eta horrek ekarri zuen ekoizpenaren zati bat kartoirantz birbideratzea. Errota zaharren eraikinak, batzuk jada hondakin, oraindik ibaiaren ibilbidea markatzen dute.
Jarduera
Banyeres de Mariolako Mairuak eta Kristauak jaiek, l'Alcoià eskualdean, Erdi Aroko bando islamiko eta kristauaren arteko liskarrak gogorarazten dituzte, eta apirilaren 22tik 25era ospatzen dira, 1988tik Interés Turístico Nacional (Espainiako turismo-intereseko izendapen nazionala) izendatuak. Jatorria ez da zehazki ezagutzen, nahiz eta lehen erreferentzia dokumentala 1708koa den, Filipe V.ak herriari arkabuzeriazko soldadeska armatu batekin ospatzeko pribilegioa eman zionekoa; 1747an dagoeneko Sant Jordi jaia aipatzen da, herriko zaindaria. Egutegiak apirilaren 22an hasten da desfile eta eskaintzekin, eta filae guztien Sarrerarekin; 23an ekitaldi erlijiosoak ospatzen dira, eta 24an, Enbaxaden Egunean, gaztelua bando mairuak konkistatzea eta kristau berrokupazioa antzezten dira.
Mugarri historikoa
El Chicharra izenez ezagutzen zen bide estuko linea 1884an hasi zen ibiltzen eta Banyeres zeharkatzen zuen mendiko ehungintza mesetarekin lotzeko. Zerbitzua 1969an itxi zen eta haren trazaduraren zati handi bat bide berde bihurtu da mendizale eta txirrindularientzat.
Gastronomia
Comtat, l'Alcoià eta Vall d'Albaida eskualdeetako digestibo-likore tradizionala, Serra de Mariola inguruan, mendialdeko hogei bat basa-belarretik gutxienez lau aguardiente erdilehor batean maceratuz lortzen dena -gaur egun cassalla erabili ohi da-: salvia, manzanilla, poleo blanco edo menta, hierbaluisa, panical sustraia, menta piperita, rabo de gato, hinojo, anís, melisa, hierba de la sangre, ajedrea, tomillo real, tomillo eta romero. Bere ekoizpena Herbero de la Serra de Mariola Izendapen Geografikoaren pean arautua dago, Alicanteko Consejo Regulador de las Bebidas Espirituosas Tradicionales delakoak kontrolatua, anís paloma, cantueso eta Alcoyko kafearekin batera. Merkataritza-marken artean nabarmentzen dira Licors Sinc y Pastor, Alcoikoa, l'Herberet de Beneixama edo Herbero Rufo, Banyeres de Mariolakoa. Bilketa parke naturalaren barruan arautua dago landareen agortzea saihesteko.