Herria
Cehegín Murtziako Ipar-mendebaldeko eskualdeko udalerri bat da, 14.500 biztanle inguru dituena eta 570 metroko altueran kokatua, historiaurretik ondoz ondoko kulturek bizitua: iberiarrak, erromatarrak, bisigodoak, arabiarrak eta kristauak. Peña Rubian, hiriaren hego-mendebaldeko mendigune kaltzareoan, 4.400 urte inguruko haitzuloko pinturak kontserbatzen dira, Unescok 1998an Gizateriaren Ondare izendatuak, penintsulako Mediterraneoko arku osoarekin batera. Garai iberiarrean Begastri sortu zen bertan, konkista erromatarraren ondoren udalerri mailara igoa; bere biztanleek hiriaren zati handi bat suntsitu zuten harresi-eraztun bat altxatzeko III. mendeko inbasio barbaroen aurrean. Hiri-erdigune historikoa conjunto histórico-artístico (balio historiko-artistiko handieneko hiri-multzoentzako Espainiako babes-figura) izendatu zuten 1982an.
Monumentua
1982an Multzo Historiko Artistiko izendatua, XII. mendetik XIX.era arteko herri-arkitektura eta estilo errenazentista, barroko murtziar, errokoko eta neoklasikoko jauregi-etxeak biltzen ditu, hala nola Villar de Felices Jauregia, Jaspe Jauregia edo Campillosko Kondearen Etxea.
Monumentua
Cehegíngo eliza nagusia, Gazteluaren Plazan kokatua, multzo historiko-artistiko izendatutako gune historiko baten barruan; bera ere Monumentu Historiko Artistiko Nazional izendatua, XV. mendeko tenplu baten XVI. mendeko birmoldaketa da.
Natura
Antzinako hiri godoa eta egoitza episkopala, Cehegíngo erditik hiru kilometrora dagoena, Cabezo Roenas izenekoan, iberiar garaitik erdi arorainoko hondarrekin. Jatorri iberiarreko kokaleku bat izan zen, erromatar udalerri bihurtu zena eta, godoak iritsi ondoren, hiri episkopal, Cartagenaren suntsipenaren ondoren garrantzi handia hartuz, eremuko hiri garrantzitsuena bihurtu arte. 1878an Ara de Júpiter aurkitu zen, erromatar udalerriaren existentzia berresten duen inskripzioa duen marmolezko aldarea, eta Begastriko Gurutze Monogramatikoa ere gordetzen da, Espainiako zaharrenetako bat. Indusketak, 1983tik unibertsitateko arkeologoek zuzenduak, gaur egun Rafael González Fernándezen ardurapean daude.
Monumentua
Cehegingo Gaztelu Plazan kokatutako museoa, tokiko historia Neolitotik Aro Modernora arte zeharkatzen duena, Begastritik datozen materialak barne.
Jarduera
Cehegínek bere jai nagusiak ospatzen ditu, Virgen de las Maravillas ohoratzeko, irailaren 8tik 14ra, prozesioekin eta traje sevillano eta baratzezainen jantziari eskainitako jardunaldiekin.
Jarduera
Cehegíngo San Sebastián jaiak urtarrilaren 20tik hurbilen dagoen asteburuan ospatzen dira. Plaza del Castillon su handi bat pizten da, eta haren inguruan migas, empedrao eta untxi-arroza prestatzen dira, eta erromeria bat antolatzen da mesoncicon. Gozoki tradizional gisa Flechas de San Sebastián izeneko almendra-gaileta batzuk banatzen dira, negu honetako jai patronal hauetakoak.
Monumentua
Cehegíngo XVI-XIX. mendeetako jauregia, alde zaharreko arkitektura noblearen adibide.
Monumentua
Jaspe jauregia, edo Jaspe etxea, XVIII. mendeko jauregi barroko-erokoko bat da, Cehegíngo (Murtzia) alde zaharrean kokatua, 1982an Conjunto Histórico-Artístico (ondare-babes kategoria bat) izendatutako multzoaren parte. Bere izena tokiko jaspetik dator, sierra de Quípareko harri propioa, eraikinean bertan presente dagoena. Salazar eta Massa familiena izan zen, 1973an Udalak erosi zuen arte; gaur egun udal egoitza du bertan.
Monumentua
Soledadeko eliza XVI. mendean Cehegínen (Murtziako Eskualdea) Ginés de Egea tokiko artisauak eraikitako eliza errenazentista txikia da. Virgen de los Dolores kofradiak, tokiko burgesia altukoak, eraikuntza finantzatu zuen, eta Chamarreta familiak lursaila utzi zuen. Cehegín Santiago Ordenara XIII. mendean atxikitzean, kontzejuak ermita garestiak debekatu zituen, eta horregatik material apalekin eraiki zen, nabe bakarrekoa eta bi isuriko teilatuarekin; 1595a baino lehen amaitua zegoela dokumentatuta dago. XVII. mendean hiru nabetara zabaldu zen. 1788ko dorre-kanpandorrea barroko klasizista da, burdin forjatuzko haizeorratz batez koroatua. Kapera, hexagonala, gailon-boveda faltsu batez estalita dago. Bien de Interés Cultural (Espainiako ondare-babes maila gorena) izendatuta dago, eta gaur egun kofradia berak mantentzen du.
Natura
Erromatar-godo hiria, Cehegíndik 3 kilometrora, Cabezo Roenasen kokatua, Espainiako mota honetako kokaleku garrantzitsuena dela iritzita. Etengabe bizi izan zen iberiar garaitik XI. mendera arte, eta bere gorena Antzinate berantiarrean izan zuen, Toledoko erresuma godoaren zubiburu gisa funtzionatu zuenean bizantziarren aurrean, Cartagena suntsitu ondoren. Aurkikuntzen artean nabarmentzen dira Jupiterren Ara, gune hori identifikatzeko funtsezko marmol gorrizko aldarea, eta Begastriko Gurutze Monogramatikoa, Espainiako brontzezko gurutze kristau zaharrenetako bat, erromatar inskripzioekin eta berant-erromatar zein godo gotorlekuekin batera. Indusketek unibertsitate zuzendaritzapean jarraitzen dute, eta aurkikuntzen zati bat Cehegíngo Museo Arqueológicoan erakusten da.
Monumentua
Cehegíngo Purísima Concepción ermitaren jatorria, Plaza del Castillo gainean eta herrigune zaharraren silueta markatzen duena, XV. mende amaierara edo XVI.aren hasierara arte iristen da; 1556ko urtarrilaren 9an sagaratu zuten, aldare nagusiaren ondoko inskripzio batek dioenez. Errenazimentu estiloko eraikina da, hiru nabe ditu, oinetan koru garaia eta ordena toskanar eta jonikoko zutabeak; presbiterioak izar eta mokarabe motiboko zurezko artesonatua du, eta nabarmentzekoa da bere teilatu mudejar garrantzitsua, zortzikoitzeko gurutzeria-ganga margotutako inskripzioekin, garai hartako eraikinetan ohikoa ez zena. 1980an Monumento Nacional (Espainiako antzinako ondare-babes maila gorena) izendatu zuten.
Monumentua
XVI. mendeko ermita baten hondakinak, duela gutxi zaharberrituak, Cehegíngo alde zaharrean kokatuak.
Monumentua
Canarako Virgen de la Peña santutegia harkaitz-labar itzel baten oinean dago, Canaran, Cehegíngo (Murtzia) auzunerik jendetsuenean, eta Murtziako Eskualdeko debozio marianoetan zaharrenetako baten egoitza da. 1256an bertan gotorlekua eta santutegiko tenplua zaintzeko arduraduna zen alkaide bat dokumentatzen da. Virgen de la Peña Canarako zaindaria da, eta XVIII. mendera arte Cehegíngo zaindaria ere izan zen. Bere jaiak abuztuaren 14tik 19ra ospatzen dira, erromeria eta ospakizun herrikoiekin.
Monumentua
XVIII. mendean Campillo de los Jiménez auzoko auzotarrek eraikitako ermita, Argosko urtegitik hurbil, 1792tik dokumentatua.
Jarduera
Cehegín udalerriko Canara auzuneko jai nagusiak dira, Virgen de la Peñaren omenez, abuztuaren 14tik 19ra ospatzen direnak, irudia ermitatik herriko elizaraino jaisten dutela eta gero erromerian itzultzen dutela. Peñako santutegiak, gotorlekua eta tenplua zituenak, garrantzi handia izan zuen Erdi Aroan, eta abokazio hori ere Cehegíngo zaindaria izan zen XVIII. mendera arte. Jai egunetan bebarru-jaiak, zezen-encierroak, musika-emanaldiak, su artifizialak eta nekazaritzako komunitate honen —fruta, baratzezaintza eta loreztea— egutegi jaiei dagozkien beste ekitaldi jostagarri batzuk gertatzen dira.
Jarduera
Sortzez Garbiaren omenezko jaiak, Campillo de los Jiménez pedanian ospatuak, Argosko urtegiaren ondoan.
Mugarri historikoa
Begastri hiriak, Quípar ibarra menderatzen duen muinoan, gotzain-egoitza maila lortu zuen VI. mendean; haren apezpikuek kontzilio bisigodoetan sinatu zuten eta haren izena islamaren iritsierarekin desagertu zen.
Mugarri historikoa
Mudejarren matxinada zapaldua, Jaume I.a Aragoikoak Cehegín tenplarioei eman zien, eta haiek komendadoretza administratu zuten 1312an ordena desegin arte; gero santiagotarren esku pasatuko zen Caravacarekin batera.
Mugarri historikoa
Kultura Ministerioak 1982an multzo historiko-artistiko izendatu zuen hiribilduko alde zaharra, Erdi Aroko barruti zaharraren gainean altxatutako XVI.etik XVIII.era arteko armarridun etxeak dituen kale malkartsuen labirintoa.
Gastronomia
Cehegingo errezeta tradizionala da, Murtziako Eskualdeko Ipar-mendebalde eskualdean kokatua, eta arroza da haren osagai nagusia; horri babarrun zuriak eta Cehegingo baratzeko sasoiko produktuak gehitzen zaizkio. Herriko familia xumeenen artean sortu zen; hasieran arroz eta babarrun edo indabekin bakarrik prestatzen zuten, eta familiaren ekonomiak ahalbidetu ahala eskualdeko beste produktu merke batzuk gehitzen joan ziren, Bureteko onddo gorriak kasu. Gaur egun ohikoenak diren osagaiak hauek dira: babarrun zuriak, tomatea, bakailao lehor gazitua, arroza, oliba-olioa, baratxuri freskoak, onddo gorriak, azafraia, piper lehorra, perrexila eta txirlak; lur eta itsasoko produktuen nahasketa heterogeneoa, barau- eta negu-plater baten berezkoa.
Gastronomia
San Sebastian jaietan bizilagunen artean banatzen diren almendra-gailetak; izenak santuaren martirioaren geziei egiten die erreferentzia eta haien elaborazioa urtarrileko egun horiei soilik lotuta mantentzen da.