Herria
Coristanco A Coruñako concello bat da, 5.700 biztanle inguru dituena, hamabost parrokiatan banatua A Coruña eta Fisterra lotzen dituen errepidean zehar, Bergantiñosko eskualdean. Lubiánsko zubia gordetzen du, I. mendean Rosendo ibaiaren gainean eraikia eta jatorriz Per loca maritima erromatar bidearen parte zena; jatorrizko bost arkuetatik lau geratzen dira, 40,5 metroko luzerarekin eta oraindik ikusgai dagoen harlauza-galtzadarekin. Seaviako parrokian Nogueirako dorrea altxatzen da, planta laukizuzena eta estilo gotikokoa, hamahiru metroko altuerakoa, XV. mendeko Bermúdez de Castrotarren pazo-gotorlekuaren aztarna. Mugapeak, gainera, hainbat pazo biltzen ditu, hala nola Manueltarren armarria duen Cereo Vellokoa, eta zortzi castro katalogatu.
Monumentua
Rosende ibaiaren gainean dagoen 40 metroko luzera eta 2,6 metroko zabalerako zubia, Oca (Coristanco) eta Carballo parrokien artean, jatorrizko arbel-harlosazko zoladuraren zati bat oraindik ikusgai duena; datazioa eztabaidan dago, garai erromatarra, Erdi Aroa edo XVIII. mendea izan baitaiteke. Cosus jainkoari eskainitako aldare batek, uztak babesten dituenak, jatorri erromatarra izan zezakeela gogorarazten du, nahiz eta Erdi Aroan berritu zen; lau arku asimetriko eta erdian tajamar triangeluar bat kontserbatzen ditu. Per loca marítima bide erromatarraren gaur egun geratzen diren aztarnetako bat da, Brandomil eta Brigantium -gaur egungo A Coruña- lotzen zituena, eta Torre de Nogueirarekin batera agertzen da Coristancoko concelloaren armarrian.
Monumentua
Nogueirako dorrea, San Mamés de Seavia parrokian (Coristanco), XV. mendean Bermúdez de Castro familiak eraikitako antzinako jauregi baten zutik dagoen aztarna bakarra da, Bien de Interés Cultural (Espainiako ondare-babes maila gorena) izendatua eta Bergantiños eskualdeko erdi aroko arkitektura zibileko adibiderik adierazgarrienetako bat. Jauregiak izan zituen bi dorreetatik hau bakarrik kontserbatzen da, granitozko blokez eraikia, alde bakoitzeko 8,8 metro inguruko planta karratuarekin eta metro bat baino gehiagoko lodierako hormekin. Nogueirako cotoa, mila hektarea ingurukoa, San Mamés monasterioko abadeek Behe Erdi Aroan Bermúdez de Montaos familiari egindako emakidetan sortu zen, eta hainbat leinutatik igaro zen, 1959an Rabuñal Pose familiak erosi zuen arte.
Natura
Aldiroko hezegunea, Braña Rubia izenez ere ezaguna, Seavia parrokian, Bubela mendiaren ondoan, azken urteotan okerrera egin duena indusketa ilegalen eta zabor-isurketen ondorioz. Bertako tradizioak dio bere uren azpian antzinako herrixka bat dagoela lurperatuta, Alcaián izenekoa, zigor gisa hondoratua Jesusi eta San Pedrori ostatua ukatu eta txakurrak askatu zizkietelako; inguruko herrietako biztanleek diote Gabon gauean eta San Joan gauean kanpaiak, zaunkak eta oilar-kantuak entzuten direla aintziraren azpian. Ondoko Cunseko lagoarekin batera, Anllóns haranera begira dagoen udalerri baten aintzira-ondare urria osatzen du.
Jarduera
Irailaren hirugarren asteburuan Trabako parrokian ospatzen den jai gastronomikoa da, patatari eskainia, udalerriko nekazaritza-ekonomia eusten duen laborea eta Galiziako Capital da Pataca ospea ematen diona. 1981ean sortu zen, Bergantiñosko Cooperativa da Pataca elkartearekin batera, produktua ezagutarazteko. Jardunaldia traktore eta karroza apainduen desfile batekin hasten da, gastronomia-lehiaketa, patata-dastaketa, nekazaritza-makineria eta gaiteiroekin jarraitzen du, eta bazkaltzeko orduan doan banatzen dira sardinak, cachelos eta ardoa. Jaia herri-lehiaketekin ixten da, hala nola patata-bilketarekin eta patata-dantzarekin, non bikoteak tuberkulu bat beren bekokien artean eutsiz lehiatzen diren.
Gastronomia
Pataca de Galicia adierazpen geografiko babestuak babestutako patata, Kennebec barietatea, azal horia, mami zuria eta ehundura sendoa duena, egosi ondoren usaina eta zaporea gordetzen dituena. Bergantiñosko azpieskualdeak, Coristanco bere ekoizle-guneetako bat duela, izendapen hau babesten duten lauetatik bat da, Terra Chá-A Mariña, Lemos eta A Limiarekin batera, 1.500 eta 1.800 hektarea arteko laborantza-azaleran. Europar Batasun osoko mota horretako izendapen batek babestutako patata bakarra da. Irailaren hirugarren igandean, Coristancok patataren jaia ospatzen du.
Jarduera
Festa da Pataca de Coristanco irailaren hirugarren asteburuan ospatzen da Traba parrokian, Coristanco udalerrian (Bergantiños, A Coruña), Capital da Pataca de Galicia izenez ezaguna uzta onengatik. 1981ean jaio zen, Cooperativa da Pataca de Bergantiñosekin batera, labore honen kalitatea ezagutarazteko, klimak eta lurzoruak faboratua. Jardunaldia traktore apainduekin hasten da, jarraian lehiaketa gastronomikoa, dastaketak eta gaitak ditu, eta eguerdian sardiñak, cachelos eta ardoa doan banatzen dira; arratsaldean lehiaketak daude, hala nola patata-bilketa eta patata-dantza, non bikoteek kopetaren artean tuberkulu bat helduz lehiatzen diren. Tuberkulua hemen labore nagusia da, artoarekin batera, hamabost parrokiako kontzeju batean.