Herria
Alcantarilla Región de Murciako ia 44.000 biztanleko udalerri bat da, hiriburutik 10 kilometrora, horren area metropolitarraren parte dena eta eskualdeko biztanle-dentsitate altuena duena. Bere izena Al-Qantara hitz arabiarretik dator, “zubia”, -illa atzizki erromantzearekin. Okupazioa K.a. V. mendera arte doa, Segura eta Guadalentín ibaien ondoko asentamendu iberiar batekin; konkista erromatarraren ondoren, biztanleria Agua Salára lekualdatu zen, Seguraren meandro batengatik eta iturri mediku batengatik emankorra. VIII. mendetik musulmanek ureztatze-sistema bat garatu zuten, eta hortik sortu zen acequia Mayor Alquibla, eta bere elementu adierazgarrienak Rueda de Alcantarilla eta las Pilas zubia dira. Gaur egun garraio-gune bat da, trenbide-linea ugarirekin.
Monumentua
1967an Alcantarillako noria handiaren —Erdi Aroko jatorrikoa eta hainbat aldiz berreraikia— eta XV. mendeko akueduktu baten inguruan inauguratutako aire zabaleko museoa. Gurpila eta akueduktua Kultur Intereseko Ondasun (BIC) izendatuak daude, eta museoak baratzeko barraka tradizional bat ere birsortzen du.
Monumentua
Alcantarillako lehen eliza, San Sebastiani eskainia, XVI. mendearen erdialdean altxatu zen, 1545 inguruan, eta 1581 ondoren gutxira eraitsi zuten leku-beharrengatik; haren orubean San Pedroren aintzinako tenplua eraiki zuten orduan, Juan Rodríguez harginaren zuzendaritzapean, herriko jaunak, Lázaro de Uxodemarrek, San Pedro Apóstol izenari aldatu zionean. Obra arkitektoniko eder hura 1961ean eraitsi zuten, eta haren lekuan gaur egungo parroki-tenplua eraiki zuten, Enrique Sancho Ruano arkitektoaren obra, Anastasio Martínez eskultorearen aldare nagusiko erretaula espresionistarekin, zazpi metroko gurutziltzatu batek presidituta.
Jarduera
Fiestas de la Bruja Alcantarillako (Murcia) jai nagusiak dira, Virgen de la Salud omenez, maiaren amaieran ospatzen direnak eta Región de Murcian Interés Turístico izendatuak (eskualdeko turismo-izendapen ofiziala). Erreginen hautaketarekin hasten dira eta, aurreko asteburuan, giro inkisitorialeko erdi aroko merkatu batekin eta patroiaren omenezko erromeriarekin. Azken astean peñen desfileak, flamenko, copla, tango eta folklore jaialdiak, ohiko Caza y Juicio a la Bruja eta musika-emanaldi ugari elkarren segidan izaten dira. Amaiera calle Mayorreko Desfile de Carrozasekin iristen da, jostailuen banaketarekin, eta plaza Adolfo Suárez-eko Quema de la Bruja-rekin, non kartoi-harrizko bruxa handi bat erretzen den jaiei amaiera ematen dien suziri-gazteluaren aurretik.
Jarduera
Fiestas de San Roque abuztuaren erdialdean ospatzen dira izen bereko auzoan, Alcantarillako alde zaharrean, hiriaren auzorik nobleena dela iritzita; udalerriko artikuluaren arabera, Alcantarillako jairik zaharrenak dira. Programak ekitaldi erlijiosoak, patroiaren prozesioarekin, eta ekitaldi herrikoiak uztartzen ditu, hala nola erromeriak, paella eta migas lehiaketak eta joko tradizionalak. Auzoko eliza, jai hauen egoitza, kartzela gisa erabili zuten Gerra Zibilean.
Monumentua
Rueda de Alcantarilla, Rueda de la Huerta ere deitua, Huertako Museo Etnologikoaren ondoan altxatzen da, udalerriaren iparraldean, eta 1982tik hartaz eta elikatzen duen akueduktuaz osatutako multzo bat Bien de Interés Cultural (Espainiako ondare-babes maila gorena) izendatua da. Lehen errota, zurezkoa, XV. mendekoa da eta Acequia Mayor Alquiblako ura altxatzen zuen acequia del Turbedaleraino; 1890ean errota handiago bat eraiki zen, eta egungoa, dagoeneko metalezkoa, 1956an instalatu zen 1890ekoaren neurri berberekin: 11 metroko diametroa, 1,90 zabalera eta 8 altuera, bi koroatan banatutako 72 ontzitxorekin, ubideko ura biltzen eta altuera handiagoko kanal batean isurtzen dutenak, Murciako huerta grabitatez ureztatuz.
Monumentua
Erdi Aroko jatorriko egitura hidraulikoa, XII.etik XVIII. mendera bitarteko fabrikekin, Alcantarillan zehar rambla bat zeharkatzen duena, baratzeko ureztatze-sistema historikoaren parte gisa.
Monumentua
XVIII. mendeko jauregia, Inkisizioaren auzitegi bat hartzera iritsi zena eta gaur egun Alcantarillako udal liburutegiaren egoitza, 1982an Monumentu Historiko-Artistiko Nazional izendatua.
Monumentua
Terol Jauregia, Casa del Cura Saavedra edo Cuartel Viejo ere deitua, Alcantarillako San Pedro auzoko Cura kalearen 8. zenbakian dago. XVIII. mendean eraiki zuten, udalerriaren hazkundeak San Pedro Apóstol parrokia eskualdeko nagusienetako bat bihurtu zuenean eta tenpluaren ondoan egoitza eklesiastiko berri bat altxatu behar izan zenean; hiriko bost eraikinik zaharrenetako bat da. XIX. mendeko desamortizazioen ondoren, Guardia Civilaren zaldizko kuartel bihurtu zen, eta gorputz horrek mende bat baino gehiago izan zuen eraikina, gerra zibilera arte; garai hartatik, geroago, XIX. mendeko balak eta GC ikurra zuten ferrak aurkitu ziren. Zaharberritua, garaiko etxe burges baten elementu nabarmenak gordetzen ditu.
Monumentua
Alcantarillako hiri-gunearen izkina batean dagoen arkitektura modernistako eraikina, herrian estilo horren adibiderik nabarmenenetako bat. Mayor kalean dago, Constitución plazaren izkinan, eta XX. mende hasierakoa da, Alcantarillak XIX. mende amaieran eta XX.aren hasieran bizi izan zuen industria-gorakadak honelako etxebizitza modernistak eraikitzea bultzatu zuenean.
Monumentua
Alcantarillako zaindariari, Virgen de la Saludi, eskainitako santutegia; Virgen Niña ere deitzen zaio, neska baten itxura duelako. Agua Salá izeneko lekuan dago, Huertako Museo Etnologikoaren ondoan. Egungo tenplua, harrizkoa eta 1970eko hamarkadakoa, ezaugarri erromanikoak berreskuratzen ditu, hala nola goian daukan gurutze latindarra eta sarrerako erdi puntuko arkua, eta neurri txikiak dituenez nabe bakarra du. Fatxadak, aterpe eta ezkila-hormaz errematatutako frontoiarekin, XVIII. mendeko Murtziako baseliza-ereduari jarraitzen dio, arrosategi batekin eta alboetan hiru leiho arkudunekin. Bere irudirik ez duenez, Ama Birjina barrualdean bertako pinturen bidez gurtzen da, bere bizitzako eszenak irudikatzen dituztenak, tartean Puente de las Pilasen izandako agerpena.
Monumentua
Mínimo ordenaren komentua, San Francisco de Paula-koa ere deitua, Alcantarillako antzinako multzo konbentuala da; 1580ra arte jurisdikzio eklesiastikopean egon zen, eta bere eraikuntza, estilo barrokokoa, XVIII. mendeko bigarren laurdenean hasi zen, Mínimoen komunitatea herrira 1704an iritsi ondoren, beren ordenako maisuak berarekin ekarrita. Alcantarilla eta eskualdearentzako ospitale eta babeslekutzat balio izan zuen, eta 1721 eta 1767 artean bertako elizan gordetzen zen herriko zaindaria, Virgen de la Salud. Desamortizazioen ondoren, komentua esku pribatuetara pasatu zen 1860an. Multzotik elizaren fatxada kontserbatzen da, adreiluzkoa eta harrizko atariarekin, dorreen hasierako zatia, eta hiru solairuko klaustro karratu bat.
Jarduera
Alcantarillako Aste Santua (Murtziako Huerta), Junta de Hermandades Pasionarias delakoak antolatua, otsail erdialdetik aurrera Nazarenoaren omenez oinzapiak, bidegurutze penitentzialak eta oroitzapenezko meza-emanaldiak koordinatzen dituena. Prozesiorik berezienetakoa Misericordiakoa da, Aste Santuko astelehenean, Nuestra Señora de la Asunción elizatik abiatzen dena eta bertan kostalariek eskualdeko beste ospakizun batzuetakoez bestelako teknika andaluziarrez daramatela tronua. Dolores ostiralean Virgen de los Doloresen prozesioa egiten da; Ramu igandean palmen bedeinkapena eta Entrada Triunfal prozesioa egiten dira; eta Pasio igandean Santísimo Cristo de la Esperanza aldatzen da lekuz. San Pedro elizaren ondoan Prozesio Museo bat dago, kofradia nagusien tailak, tronuak eta soinekoak gordetzen dituena.
Mugarri historikoa
Alfontso X.ak 1283an eman zion hiribildua Murtziako concejoari bere biztanleria kristautzeko baldintza espresuarekin, oraindik gehienbat musulmana baitzen; lekuaren jabetza gerora luzaz liskartu zuten concejoak eta Cartagenako elizbarrutiak.
Mugarri historikoa
Seguraren eta Guadalentínen batera etorritako uholde batek 1545ean etxadi ia osoa suntsitu zuen, eta horrek herria lur garaiagoetan berreraikitzera behartu zuen; kokaleku berriak zehaztu zuen hiribilduak gordetzen duen hiri-forma.
Mugarri historikoa
Felipe II.ak 1580an desegin zuen hiribilduaren lotura Cartagenako elizbarrutiarekin eta Lázaro de Usodemar merkatari genovarrari saldu zion, Koroak monarkia hispanikoaren zorra arintzeko erabiltzen zuen jaurerri-salmenten eragiketa tipiko bat.
Gastronomia
Hiribilduan barazki-kontserben fabrika bat irekitzeko lehen lizentzia 1897an eman zen, eta ordutik baratzeko abrikot, mertxika, orburu eta tomatearen ontziratzea udalerriko lanbide nagusi bihurtu zen.