Herria
Redondela 29.000 biztanle inguruko hiribildua da, Vigoko itsasadarraren hondoan kokatua, Vigoko area metropolitarraren udalerri sortzailean, Vigoko eskualdean. Bere jatorria bi gune desberdinetaraino iristen da: Vilavella, izen bereko komentuaren ondoan eta jaun-tradiziokoa, eta Redondela Nova edo Vilanova, XIII. mendearen inguruan arrantza-herri gisa sortua padura baten inguruan. San Simóngo uhartea administratzen du, izen bereko ubidean, bere historian zehar monasterio, lazareto eta diktadura frankistako kartzela izan zena. A vila dos viadutos izenez ezaguna, 1876an eta 1884an altxatutako bi trenbide-zubiengatik, probintziako laugarren udalerri jendetsuena da gaur egun, Vigo, Pontevedra eta Villagarcía de Arosaren atzetik.
Monumentua
Vigoko itsasadarra zeharkatzen duen zubi tirantedun bat, Morrazo penintsula, iparraldean, Vigoko eskualdearekin, hegoaldean, lotzen duena, Atlantikoko autobidearen (AP-9) barruan. Lanak 1973 amaieran hasi ziren eta 1977ra arte luzatu ziren, baina zubia ez zen trafikora ireki 1981eko otsailaren 7a arte, lurreko sarbideak amaitu zain; 3.658 milioi pezeta kostatu zen eta Fabrizio de Miranda, Florencio del Pozo eta Alfredo Passaro ingeniariek proiektatu zuten. Hiru bao ditu -147 metroko bi albokoak eta 400 metroko erdikoa- ia 119 metroko hormigoi armatuzko zutabeek eutsiak, eta eraikuntzaren garaian bere tipologiako munduko bao zentralik handienetako bat izan zen, eta Iberiar penintsulako lehena. Gaur egun 50.000 ibilgailu baino gehiagoko eguneroko trafikoa jasaten du.
Bitxikeria
San Simón irla Redondelako udalerriko Cesantes parrokiakoa da, eta gaur egun jendegabetuta dago; izen bereko badia nagusitzen du, Vigoko itsasadarraren barrualdean, eta zubi baten bidez San Antón irlarekin lotuta dago, honekin batera 250 metro luze eta 84 zabaleko multzo bat osatuz, San Bartolomé eta San Norberto uhartetxoen ondoan. Bere historian zehar erdi aroko zenobio, 1838tik 1927ra lazareto, kartzela eta umezurtzentzako etxe gisa erabili zuten, eta 1936 eta 1943 artean francotar kontzentrazio-esparru gisa funtzionatu zuen, non 6.000 preso inguru izan ziren. Bi irlen multzoa Bien de Interés Cultural da (Espainiako ondare-babes maila gorena), leku historiko kategoriarekin, 1999ko uztailaren 29tik.
Mugarri historikoa
Randeko guda, Vigoko guda ere deitua, 1702ko urriaren 23an gertatu zen Randeko itsasartean, San Simón badiaren barruan, Espainiako Ondorengotza Gerra betean. Han babestu ziren Amerikatik iritsitako altxor-bidalketarik handiena zeramaten galeoi espainiarrak, Châteaurenault kondearen eskuadra frantsesak eskoltatuta, Corbeiro eta Rande gazteluek eta itsasertzetik itsasertzera hedatutako kateek babestuta. Ingeles-holandar flotak, George Rooke almirantearen agindupean 13.587 gizonekin, pasabidea behartu zuen eta eskuadra hispano-frantsesa eta Indietako Flota suntsitu zituen. Hondoratutako altxorrak Jules Verne inspiratu zuen Itsaspeko hogei mila legoa lanean, eta garaipenak Londresko kale bati izena eman zion, Vigo Street.
Jarduera
Festa do Choco jai gastronomiko bat da, Redondelako udalerrian (Pontevedra) 1987tik ospatzen dena, maiatzeko bigarren asteburuan, eta 2013an Galiziako Turismo Intereseko Jaia izendatu zutena. Choco, hau da, txipiroi handia, San Simón badian harrapaketa gehitzearekin bat dator, nasa bezalako arte tradizionalekin harrapatua eta apirilean gorenera iristen dena. Produktua dastatzeaz gain -tintarekin edo gabe gisatua, arrozarekin edo patatekin, plantxan, opilean edo fideuan-, lau modalitateko lehiaketa bat ospatzen da: errezeta sortzailerik onena, chocoak beren tintan, arrozarekin eta opilean. Jaialdiko bi egunek alborada, dantzaldia, kalejira eta charanga izaten dituzte, Chococlásico izenekoarekin batera, auto zaharren erakusketa bat.
Monumentua
Madrid zubi-bidea, Pedro Floriani zubi-bidea ere deitua, Redondelaren erdigunea zeharkatzen duten bi trenbide-zubietako bat da, Pontevedra zubi-bidearekin batera. 1876ko uztailaren 30ean inauguratua, mende bat baino gehiagoz aktibo egon zen Vigo-Ourense lerroan. Augusto Cazaux arkitektoak zuzendua eta Compagnie de Fives-Lille enpresa frantsesak eraikia, burdina laminatua konbinatzen du, kolore gorrixka duena, harlanduzko pilareekin; 32 metroko altuera eta 411 metroko luzera ditu, horietatik 255,89 zati metalikoari dagozkio. 1971n erabilera galdu zuen bide-aldaera bat eraiki zutenean, eta 2024an proiektu bat berrekin zen oinezkoentzako pasabide bihurtzeko. Pontevedra zubi-bidearekin batera, kolore grisekoa eta 1884an inauguratua, herriari zubien izengoitia eman zion.
Bitxikeria
Hogeita hamar mamoa baino gehiago eta hainbat petroglifo-multzo gainean barreiatuta, Neolitotik Brontze Arora doazen okupazioekin. Rias Baixaseko metaketa megalitiko handienetako bat da.
Jarduera
Coca zur eta oihalezko herensugea da, Corpus Christi bakoitzean Redondelako kaleak zeharkatzen dituena, Vigo eskualdean, penlek eskoltatua, giza dorreen gainean altxatutako neskatoek, hark irentsitako neskatxa askatuak irudikatzen dituztenak. Jaiak Galiziako mitologiako kondaira bat berreskuratzen du, cocaren garaipena herriko mutilen eskutik, eta Ezpaten dantzarekin osatzen da, gazteek beren armekin garaitutako animaliaren inguruan dantzatzen duten dantza. 2011n Fiesta de Interés Turístico Gallego izendatua (Galiziako turismo-intereseko izendapen ofiziala), Betanzosen eta Monção herri portugaldarrean ere ospatzen da, sustrai txikiagoarekin, 2002az geroztik Redondelarekin senidetua.
Mugarri historikoa
Legendunen lazareto izan zen 1830 eta 1927 artean eta, 1936ko kolpearen ondoren, kontzentrazio-esparru eta espetxe 1943ra arte, milaka preso pilatuta. Uhartea 1999an Kultur Intereseko Ondasun (BIC) izendatu zuten.
Gastronomia
Festa do Choco, Redondelan 1987az geroztik maiatzeko bigarren asteburuan ospatzen dena eta 2013an Festa de Interese Turístico de Galicia izendatua (Galiziako turismo-intereseko izendapen ofiziala), choco arrantzaren gorakadarekin bat egiten du San Simón itsasadarrean, arte tradizionalekin harrapatua, hala nola naseekin, eta apirilean unerik gorenean. Dastatzeaz gain, lehiaketa gastronomiko bat biltzen du, hala nola errezeta sortzailerik onena, bere tintan egindako chocoak, arrozarekin egindako chocoak edo choco-enpanada kategoriekin, eta alborada, udal-banda, jai-giroa, kalejira eta txaranga batekin osatzen da. Bere tintan edo plantxan eginda, patata egosi eta arto-ogiarekin, chocoa herriaren jaki identitarioa da.