Herria
Moraña Caldas eskualdeko udalerria da, 4.100 biztanle ingurukoa, Pontevedrako probintzian, probintziako kostaldeko lautadaren eta goi-lurren artean bederatzi parrokiatan banatua. Bere armarrian Lapa de Gargantáns dago, kazoleta ugariz estalitako 1,92 metroko menhir neolitikoa, K.a. 3000 eta 2000 artekoa. XII. mendeko bi eliza kontserbatzen ditu, oso berritutakoak, San Martiño de Gargantánskoa eta San Pedro de Rebóngoa, biak absidedun erromanikoa eta landutako kapitelekin, eta Amil parrokian Nuestra Señora de los Milagros santutegi neoklasikoa, harrizko eskailera monumental baten bidez sartzen dena. Uztaileko azken igandean, Santa Luciako carballeirak Festa do Carneiro ao Espeto hartzen du, de interés turístico gallego izendatua (Galiziako esparru autonomikoko turismo-intereseko izendapena jaietarako).
Monumentua
235 zentimetroko altuera osoko menhirra da, horietatik 192 ikusgai, 1958an Carlos Paratcha irakasleak aurkitua, eztabaidarik gabe Galiziako aurrehistoriako megalitismoari egotzitako lehena; K.a. laugarren eta hirugarren milurtekoaren erdialdearen artean datatua. Forma konikokoa eta oinarri karratukoa -gaur egun ebakia-, hogei bat zulotxo grabatuta kontserbatzen ditu, angelu-marka batzuekin eta bi lerro bihurrikatuekin batera, zeinen funtzioa ezezaguna baita: hilobi- edo erlijio-zeinuekin, edo tribuen arteko antzinako mugekin lotu izan da, eta Gargantánseko eta Santa Xusta de Morañako parrokien arteko muga-harri gisa balio izan zuen. Udalerriaren armarriaren pieza nagusia da, eta gertu, San Martiño de Gargantáns eliza erromanikoaren ondoan, oso ahulduta dauden Paraños castroaren aztarnak aurkitzen dira.
Monumentua
XII. mendeko eliza erromanikoa da, Morañako udalerriko eraikinik zaharrenetako bat, jatorrizko absidea kontserbatzen duena. Gargantánseko parrokian altxatzen da, Lapa menhirraren ondoan, K.a. 3000 eta 2000 artean datatutako ia bi metroko harria, zeinen oinarria ebakia dirudien, lekuz aldatua izan zela iradokiz, eta zeinen azalak hainbat zulotxo landu erakusten dituen; azkenean piezak udalerriari bere armarriaren enblema eman zion.
Monumentua
Varela familiak XVIII. mendean sortutako jauregi-etxea, concelloko pazorik dotoreenetako bat; jabe berek San Roqueko pazoa eraiki zuten, Rebónen, eta 1901ean Toxeiriñakoa gehitu zitzaien.
Natura
Moraña, Pontevedra, Barro eta Campo Lameiroko udalerriko lurraldeak bat egiten duten mendian kokatutako balkoia, Pontevedrako eta Arousako itsasadarretarako ikuspegiekin; inguruan uztailero baixa das bestas ospatzen da.
Jarduera
Rapa das Bestas de Amil curroen tradizio galiziarraren barruan dago, non askatasunean bazkatzen diren zaldiak mendian biltzen diren aurreko egunetan, taldean elkartu eta rapa ospatzen den gunera eramateko. Han zaldikoak bereizten dira kalterik ez jasateko, zaldi bakoitza hainbat pertsonaren artean geldiarazten da eta parasitorik gabe uzten, zauriak sendatzen zaizkio eta zamarra eta buztana mozten zaizkio, mendira itzuli aurretik. Amilen eragiketa hori uztailaren bigarren igandean egiten da, Sabucedoko rapa-ren hurrengo astean, bizilagunek Acibal mendaditik zaldiak jaisten dituztenean, eskuz moztu eta markatzeko; jaia interés turístico nacional (turismo-interes nazional bereziko jaientzako Espainiako izendapen ofiziala) izendatuta dago.
Jarduera
Rapa das bestas, non mendian libre bizi diren zaldiak Amilgo hesira jaisten diren zurdak eskuz mozteko; Galiziako curro zaharrenetako eta jendetsuenetako bat da.
Jarduera
Hitzordu gastronomikoa, pertz handietan egositako eta olioz, piperminez eta gatzez ondutako txahal-haragiaren inguruan, cacheloen gainean zerbitzatua; Galiziako turismo-intereseko jai izendatuta dago.
Bitxikeria
Gargantángo Lapa Gargantáns parrokian dagoen menhir neolitiko bat da, Moraña udalerrian (Pontevedra), 1958an aurkitua eta Pontevedrako Museoko arkeologoek altxatua. 192 zentimetroko altuera ikusgaia du, 235eko guztizkotik, eta 50 zentimetro inguruko diametroa, forma konikoa eta oinarri karratu moztua duena; bere gainazalean hogei bat kazoleta grabaturik gordetzen dira, angelu-forma duten marken eta bi lerro bihurgunetsuren ondoan. Galiziako menhir grabatu gutxietako bat da, eta uste da Gargantáns eta Santa Xusta de Moraña parrokien arteko muga-harri gisa jardun zuela. Kontzejuaren identitatearen hain adierazgarria da, non bere armarrian agertzen den.