Herria
Caldas de Reis Pontevedrako probintziako udalerria da, Galizian, Caldas eskualdeko hiriburua, Umia ibaiak eta bere adarrek —tartean Bermañak— osatzen duten haranean kokatua, Salnés haranaren jaiolekuaren ondoan, Pontevedratik 22 km-ra. Bere ur termalek herriari izena eman zioten garai erromatarretik, orduan Aquis Celenis deitu baitzitzaion; XII. mendean Paskual II.a aita santuaren bula batek Terra Termarum izendatzen du, eta gaur egungo abizena, de Reis, 1105ean bertan jaio zen Alfontso VII.a etorkizuneko erregeari zor zaio, 1214ko dokumentuetan jada Caldas de Rex gisa jasotako gertaera. 9.600 biztanle inguruko herri termala, Bermañaren gaineko zubia kontserbatzen du; 1940an bertan agertu zen Brontze Aroko urrezko altxorra, ia hamabost kilokoa.
Monumentua
Bermañako zubia, Caldas de Reisko erdigunean, jatorriz erromatarra da (K.a. 62 eta K.o. 409 artekoa) eta izen bereko ibaia zeharkatzen du erdi-puntuko hiru arku eta bikoitz-malda dituela. Pretilean lau atsedenleku kontserbatzen ditu -hiru angeluzuzen eta bat triangeluar, non gero cruceiro bat altxatu zuten- eta XVI. mendean berritu zuten. Handik igarotzen da bide jakobearraren Camino Portugués, eta antzina hortik igarotzen zen Braga eta Astorga lotzen zituen errepide erromatarra, gaur egun herria zeharkatzen duten erromesek ibiltzen dutena.
Monumentua
XIX. mendearen amaieran, 1891 inguruan, altxatutako tenplu parrokiala, Dona Urracaren dorrearen harriarekin, hiribilduko Erdi Aroko gotorlekua zeina tradizioak Alfontso VII.a errege etorkizunekoaren haurtzaroari lotzen baitio eta 1891n eraitsi baitzuten hain zuzen ere hari lekua uzteko, hartatik beste inolako arrastorik geratu gabe.
Monumentua
Pedro Acuña y Malvar apaizak 1812an jarri zuen Melchor Prado y Marino arkitektoak proiektatutako bainu-etxe baten lehen harria; gaur egungo eraikinak, XX. mende hasierakoak, hiribilduko ur termalak aprobetxatzen jarraitzen du.
Monumentua
Berrogeita zortzi gradutan sortzen diren ur kloruratu-sodiko sufredunak aprobetxatzen dituen establezimendu termala, hipertermaltzat jotzen direnak; tamaina handiko banbu-kanaberadi bat duen lorategi batek inguratzen du, Galizian ez ohikoa.
Natura
Umia ibaiaren jauzia, hiribildutik kilometro eta erdira, ubideak putzuak eta hainbat ur-erorketa kateatzen dituen tarte batean, granito-blokeen eta ibaiertzeko basoaren artean; udan oso jendetsua den bainu-eremua da.
Natura
Concelloa hegoaldetik iparraldera zeharkatzen du Arousako itsasadarrerantz eta hiri termalaren paisaia antolatzen du, erriberako basoak, errotak eta zubiak dituela; bere urek Segade inguruko putzuak eta jauziak ere elikatzen dituzte. Aciveiroko parrokian jaiotzen da, Forcareien, mendiko erreka batzuen batasunetik, eta gero zortzi concello zeharkatzen ditu Arousako itsasadarrean isuri arte, Cambadosko Ponte da Barcan, 70 kilometro inguruko ibilbidearen eta 404 km²-ko arroaren ondoren. Caldas de Reisetik igarotzean, jada bide estuagoetan, ur-jauzi bat eratzen du Cesar lekuan, azken padurarantz doan lur lauean sartu aurretik, txori migratzaileetan eta bertako kondairetan aberatsa den ingurunea, hala nola Ponte Arnelasko "ponte dos padriños" delakoarena.
Bitxikeria
Caldasko altxorra K.a. 1500 eta 1600 artean datatzen den Galiziako Brontze Aroko urrezko 36 piezaz osatutako multzoa da, hogei kilate baino gehiagokoak, guztira 14,9 kiloko pisua dutenak. Antzekotasunak ditu Britainia Uharteetako, Irlandako, Bretainiako eta Europa erdialdeko aurkikuntzekin, eta horrek Europako fisterretako komunitate kultural bat iradokitzen du, baita elite batzuek merkataritza eta aberastasuna monopolizatzen zituzten gizarte hierarkizatu bat ere. Aurkikuntza ezagutarazi zuen Bouza Breyk baztertu egin zuen tokiko urregile baten ezkutalekua izatea, eta inbasio-arrisku baten aurrean ezkutatutako tribu-aberastasun gisa interpretatu zuen, Blanco Freijeirok, alternatibarik proposatu gabe, baztertutako hipotesia. Europako aurrehistoria osoko urre-pilaketarik handiena da, eta Pontevedrako Museoan erakusten da.
Natura
Ibaia hiribildu termaletik igarotzean laguntzen duen zuhaitz-korridorea, mendeurreneko zuhaitzen arteko ibilbideekin eta Umia ibaia Arousako itsasadarrerantz jarraitu aurretik geldi geratzen deneko putzuekin.
Mugarri historikoa
Ustekabean agertzen da Kristo aurreko 1500 eta 1600 arteko urrezko multzo bat, hogeita bost kilo inguru pisatzen zituena; Pontevedrako Museoan gordetzen diren 14,9ek Europako historiaurreko handiena bihurtzen dute.
Mugarri historikoa
Alfontso VII.a enperadore etorkizunekoa, doña Urracaren eta Raimundo Borgoñakoaren semea, 1105ean jaio zen hiribildu termalean, bere amaren izena eraman zuen dorrean, zeinaren harriak XIX. mendean berrerabili baitziren; tradizioak bere hazkuntza ere bertan kokatzen du. Jaiotza horretatik dator gaur egun concelloa ezagutzeko erabiltzen den Reis eranskina.