Herria
Manzaneda 770 biztanle inguruko concello bat da, Ourenseko Terra de Trives eskualdean, Cabeza de Manzaneda gailurraren azpian, Galiziako eski-estazio bakarra hartzen duena eta A Pobra de Trivesekin partekatzen duena. Egungo izena, Galizian ofizialtzat onartutako toponimo gaztelaniatu gutxietako bat, XVIII. mendetik dago dokumentatuta; tradizionala Maceda de Trives zen. Bere hiriburuak multzo historiko erdiaroko bat gordetzen du, eta San Miguel de Bidueirako parrokia-eliza Manzanedako lurren katedral gisa ezagutzen da. Bere mendietan Pradako glaziar-harana bizirik dirau, duela hamar mila urte baino gehiago glaziar batek higatua, eta Pumbariñosko castiñeiroa, ia hamalau metroko perimetroa duen milurteko gaztainondoa.
Monumentua
Manzanedako lurretako katedrala, edo mendiko katedrala, izenez ezagutzen den tenplua, zerbitzatzen duen parrokiaren tamainarako neurrigabeak diren dimentsio eta trazadura batzuengatik.
Monumentua
657 metroko altueran kokatutako 114,6 kilometro koadroko concello baten hiriburuko parrokia-eliza, Cernado, Cesuris, Paradela, Placín, Reigada, Requeixo eta Soutipedren sakabanatutako parrokiekin.
Natura
1.781 metrorekin, Cabeza de Manzaneda Queixa mendikatearen eta Ourenseko Erdialdeko Masiboaren gailurrik altuena da; ondoren Cabeza Pequena de Manzaneda dator, 1.775 metrorekin. Mendi horren parte da, Cabeza Grande izenez ere ezaguna, eta haren gailurra A Pobra de Trives, Manzaneda eta Chandrexa de Queixa kontzejuek partekatzen dute; bertan gailur geodesiko bat dago. 803 metroko prominentzia du A Gudiñaren gainetik, eta ondoko gailurrik altuena O Fial da, 1.841 metrorekin. Bere magaletan Manzanedako mendi-estazioa dago, eskia praktikatzen den lekua, eta inguruan hainbat jatetxe ere badaude.
Natura
Pumbariñoseko castiñeiro delakoa Castanea sativa espezieko ale bat da, Rozavaleseko soutoaren parte dena, San Martiño de Manzaneda parrokian, Manzanedako udalerrian, Trives Lurraldeko eskualdean. Gaztainondo monumentala da, 12,15 metroko perimetro batekin batez beste —13 eta 15 artekoa, enborra zer altueratan neurtu— eta bost mende inguruko adinarekin, horrek Galiziako ezagutzen den zuhaitzik zaharrena bihurtuko luke; Galiziako zuhaitz bereziaren katalogoan sartu zen 2000. urtean, eta Xunta de Galiciako Ourense Oriental ibilbide turistikoaren parte da. Landatutako alea da, Rozavaleseko soutoko gehienak bezala, mendeetan zehar gaztainak biltzeko erabilia.
Natura
Mendeetan zehar gaztaina biltzeko ustiatutako gaztainondo landatuen basoa da, eta bertan hazten da Pumbariñoseko alea, Galizian ezagutzen diren zuhaitz bizirik zaharrenetako bat dela jotzen dena. San Martiño de Manzaneda parrokian kokatua, 1,8 hektarea inguruko azalera hartzen du, eta monumentu natural izendatu zuten 2000. urtean, eta zuhaitz bereziaren katalogoan sartu zuten 2007an. Pumbariñoseko gaztainondoak, Castanea sativa espeziekoa, hamahiru metrotik gorako perimetroa du, hogei metroko diametroko hostaila eta sei eta zortzi metro arteko adar nagusiak; 500 urte inguruko adina kalkulatzen zaio. Soutoa Xunta de Galiciako Ourense Oriental ibilbide turistikoaren parte da.
Natura
Cesuris parrokiako zuhaizti zabalak, ibilbide seinaleztatu batetik ibiltzeko modukoak, gaztainondoak eta haritzak Ourenseko mendiko herrixka hauen ekonomiari nola eutsi zioten erakusten dutenak.
Natura
Duela hamar mila urte baino gehiago izotzak Serra de Queixaren magaletan induskatutako harana, Galiziako hego-ekialdeko mendietan Kuaternarioko glaziazioaren lekukotasunik argienetako bat.
Bitxikeria
Izen bereko haran glaziarraren hondoan kokatutako gune despopulatua, non gaur egun oinez baino ez baita iristen, concelloko behe-lurretatik harana igotzen duen ibilbide seinaleztatutik.
Jarduera
Cabeza de Manzanedaren gailurrean instalatua, A Pobra de Trivesekin partekatutako lurretan, Galiziako eski-estazio bakarra da eta urte osoan funtzionatzen du mendiko konplexu gisa, hotelarekin.
Jarduera
Duela hamar mila urte baino gehiago izotzak induskatutako harana igotzen duen bidezidorra, Prada herrixka abandonatuan amaitzen dena, antzinako glaziarrak utzitako morrena eta bloke erratikoen artean.
Monumentua
Udal-hiriburuak bere Erdi Aroko trazaduraren aztarnak gordetzen ditu, harrizko etxeekin, kale estuekin eta mendi-lurralde baten buru izan zen hiribildu baten iragan jauntxozkoaren hondarrekin.
Jarduera
Oinezko ibilbidea Cesuris parrokiako gaztainadi zabaletan zehar, harrizko hormen, sequeiroen eta udazkenero gaztaina biltzeko oraindik makilaz astintzen diren mendeurreneko zuhaitzen artean.
Bitxikeria
Galizian forma ofizial gisa onartutako toponimo gaztelaniatu bakanetako bat da: izen tradizionala Maceda de Trives zen, mazá eta -eda ugaritasun-atzizkitik, eta gaur egungo forma XVIII. mendetik dokumentatzen da.
Gastronomia
Gaztaina izan zen mendeetan mendi hauetako ogia: esnearekin egosita, magostoan erreta edo lehortuta eta irinetan ehota jaten zen, eta bere gaztainadi txertatuak paisaia agrario nagusia izaten jarraitzen dute.
Monumentua
Matxinada irmandiñoak 1467 eta 1469 artean amaiera eman zion hiribildu harresitua menderatzen zuen Erdi Aroko dorreari; haren hondakinen gainean Ribadaviako kondeek XVI. mendean barbakana gotortu bat altxatu zuten, oraindik etxadiaren artean bereizten dena.
Monumentua
XII. mendean altxatutako Erdi Aroko hiribilduaren zutik geratzen den sarbide bakarra: harresiaren laurehun metroetatik ehun bat kontserbatzen dira, oinarrian bost metroko lodierarekin eta hamar metro inguruko altuerarekin.
Monumentua
XVI. mendeko eraikina, bere fatxadan Sarmientotarren armarria hamahiru roelekin erakusten duena; jurisdikzio jauntxoaren kartzela izan zen eta gaur egun zaharberritua eta kultur jardueretara bideratua dago.