Herria
Villahermosa del Río Alto Mijares eskualdeko udalerria da, Castellón probintzian, gaztelaniaz mintzatua eta Teruelgo Puertomingalvorekin muga egiten duena, muino baten oinean 755 metrotan kokatua, Carbo eta Villahermosa ibaien elkargunean. Jatorri musulmanekoa, Valentziako azken gobernari almohade Zayd Abu Zaydren jaurerriaren jabetzakoa izan zen, honek 1243an populatze-gutuna eman baitzion; geroago Villahermosako dukerriaren egoitza izan zen. Espainiako Ondorengotza Gerran suntsitua, 1916ra arte soilik Villahermosa izena izan zuen. Bere Jaiotzako Ama Birjinaren parrokia elizak Villahermosako Maisuaren erdiaroko erretaulak eta José Esteve Bonet-en talla bat kontserbatzen ditu, eta San Bartolomé ermitan José Pradas Gallén konpositorea lurperatuta dago. 473 biztanle ditu.
Jarduera
Villahermosa del Ríoko jai nagusiek, Castellóngo El Alto Mijares eskualdean, San Bartolome ermitarekin lotura dute, hirigunetik 8 kilometro ingurura kokatua eta eskualdeko santutegirik monumentalenetako eta jendetsuenetako bat dela iritzita. Multzoa, bien de relevancia local (tokiko ondare-babes maila) izendatua, ermitaz, ermitauaren etxeaz eta antzinako ostatuaz osatua dago, gaur egun landa-hotel bihurtua, txabolaz eta paella-egiteko lekuak, mahaiak, aulkiak eta edateko ura dituen aisialdi-eremu batez inguratua. Herriak, 473 biztanlerekin, río Carbo eta río Villahermosaren elkartzean du kokalekua.
Monumentua
Villahermosa del Ríoko Natividad de la Virgen (Ama Birjinaren Jaiotza) eliza, herriaren erdigunean, 1768tik aurrera eraiki zuten, Vicente Gascó arkitekto valentziarraren proiektuaren arabera, 1707an, Ondorengotza Gerran, herri osoa suntsitu zuen suteren ondoren, eta egungo kokalekuan berreraikitzera behartu zuten. XVIII. mendeko estilo korintioko tenplua da, gurutze latindar planoduna, nabe nagusi eta bi albokoekin, gurutzadura eta absiside oktogonal formako presbiterioarekin, estilo gotiko eta errenazentistako erretaulekin, XIV. eta XV. mendeetako valentziar margolaritzaren onenen artean daudenak, eta San Bartolomeren XIII. mendeko eskultura batekin. Bien de relevancia local (tokiko garrantziko ondasuna) da, Tokiko Intereseko Monumentua kategoriarekin, eta bere fatxada bi gorputzeko atari batekin eta zutabe korintio bikoteekin amaitzen da.
Monumentua
San Bartolomeren ermita, Villahermosa del Río udalerrian (Alto Mijares, Castelló), hiriguneetik 8 km ingurura dago, eta eskualdeko santutegi monumental eta ezagunenetako bat da; bien de relevancia local (tokiko garrantziko ondasuna) izendatua dago, Tokiko Intereseko Monumentua kategorian. Multzoa, ermitaz gain, ermitauaren etxeak eta antzinako ostatuak osatzen dute, gaur egun landa-hotel bihurtuak. Inguruan landa-etxolak eta atsedenerako gune bat eraiki dira, paella egiteko txokoak, mahaiak, bankuak eta edateko ura dituena. Bertaraino doa herriko jai nagusien prozesioa, santuaren omenez.
Bitxikeria
Villahermosa del Ríoko elizak, Nuestra Señora-ren Jaiotzari eskainia, Villahermosako Maisuari egotzitako Erdi Aroko margolan-bilduma berezi bat kontserbatzen du, Joan Reixachen lanekin batera. Egungo tenplua, estilo neoklasikokoa eta gurutze latindar planokoa, 1768tik aurrera altxatu zuten Vicente Gascó arkitekto valentziarraren proiektuaren arabera, Ondorengotza Gerran jasandako suteren ondoren herria berreraiki ostean. Dituen erretaula gotikoen artean nabarmentzekoak dira Corpus Christikoa (1385-1390) eta San Llorenzo eta San Esteban-ena (1390-1395), biak Villahermosako Maisuarenak, eta Santa Catalina de Alejandríarena (1448), Joan Reixachen lana.
Jarduera
San Bartolomeren ermita, jai nagusien prozesioaren helmuga, Villahermosa del Río gunetik zortzi kilometro ingurura dago, eta Alto Mijareseko santutegi monumental eta ezagunenetako bat da. Multzoa, bien de relevancia local (tokiko garrantziko ondasuna) izendatua, ermitak, ermitauaren etxeak eta gaur egun landa-hotel bihurtutako antzinako ostatu batek osatzen dute; inguruan landa-etxolak eta atsedenerako gune bat eraiki dira, paella egiteko txokoak, mahaiak, bankuak eta edateko ura dituena. Abuztuaren 24an patroiaren omenez ospatzen diren jaiek bizilagunak elizatik herritik kanpoko santutegi honetara eramaten dituzte.
Bitxikeria
Bibioj Villahermosa del Río udalerriko herrixka hustu bat da, XIX. mende amaieran 106 biztanle erroldatu zituena, kopuru hori XX. mende erdialdera arte 37 etxebizitza, eskola bat eta hiru taberna izatera itzuli zena. Tokia hustu egin zen, eta 2023an Bibiojeko biztanle-entitate singularrak erroldatutako biztanle bakarra zuen. Gaur egun, errekako urmael naturalengatik eta haranaren gaineko ikuspegiengatik nabarmentzen da.
Monumentua
Jatorri erromatarreko zubia, Bibiojeko gune hustuaren ondoan kokatua, Villahermosa del Ríoko udalerriko lurraldean, sakana gainditzen duena tokiko putzu naturaletatik gertu.
Monumentua
Bibiojeko herrixka hustuaren inguruan kontserbatutako baseliza txikia, Villahermosa del Ríoko Magro erreka-arroa zeharkatzen duen mendi-ibilbidearen barruan. Bibiojeko etxadiak, XIX. mende amaieran 106 biztanle izatera iritsi zenak, denborarekin hustu egin zen eta 2023an auzokide bakarra zuen erregistratuta.
Monumentua
Bibioj parajeko antzinako ermita baten hondarrak, Magro sakana Villahermosa del Ríoko gune hustu honekin lotzen duen ibilbidean sartuak.
Mugarri historikoa
Abu Zaydek, jada Jaime I.aren basailu, 1243an eman zuen populatze-agiria Darocako foru aragoiarraren pean; lekua, Penyagolosaren magaleko haran abeltzain baten burua, denborarekin bere izena daraman dukerriaren buru bihurtuko zen.
Mugarri historikoa
1916ko udal izendegiaren erreforma nazionalak herria Espainiako beste Villahermosetatik bereiztera behartu zuen eta zeharkatzen duen ibaiaren izena erantsi zitzaion, Mijares bere goi-tartean.