Herria
Amposta Montsià eskualdeko hiriburua da, Tarragona probintzian, Ebro ibaiaren ertzean kokatua, 23.080 biztanlerekin (INE 2025). Gaztelua hiriaren gainean dago, eta bere lurraldean Erdi Aroko hainbat atalaia-dorre kontserbatzen dira. Plataforma kontinentalaren eta Ebro deltaren arteko mugan altxatzen da, delta horren parke naturalak udalerriaren zati bat hartzen duelarik. Bere ekonomia tradizionalki nekazaritzan oinarritu da, batez ere arrozaren laborantzan, eta zerbitzuetan. Lurraldean iberiar herrixka baten hondakinak aurkitu dira, zazpi garai-silorekin gazteluaren ondoan, eta hilerri bat Oriolan, hemen Hibera hiria kokatzera daramatenak, erromatar konkistaren aurretik ilerkavontarren hiriburua, nahiz eta bere kokapena Tortosarekin ere eztabaidatzen den.
Monumentua
Oinplano angeluzuzeneko dorrea (16 bider 12 metro) eta 17 bat metroko altuera, morterozko harlanduzko hormekin, Amposta ibaian gora lau kilometrora dagoen harkaitz-agerraldi baten gainean altxatua; bere oinarria 1148an Tortosaren konkista baino lehenagokoa izan liteke, nahiz eta gaur egungo obra, 1280 ingurukoa, XIII. mendekoa den. Hiru maila eta terraza almenatua ditu: beheko solairuan, gangazko ganbara zorrotzarekin, abereak gordetzen ziren; lehen solairuak tximinia bat gordetzen du kanpana eta ogi-labe batekin; bigarrenak, edo solairu nobleak, ganbara zorrotza ere badu estalki gisa. Bere hiru izkinetan almena eta matakan aztarnak gordetzen ditu, eta tradizio erromanikoko leiho bikoak. Ebroren sarrera kontrolatzen zuen Campredóko dorrearekin batera, beste ertzean; gaur egun udal jabetzakoa da eta laurogeita hamarreko hamarkadan zaharberritu zuten.
Monumentua
Ampostako defentsa-dorrea, Forcheron edo Forxerona izenez ere deitua, herritik bost kilometro hegoaldera altxatzen dena, l'Oriola dorretik eta Amposta eta Sant Carles de la Ràpita arteko nabigazio-kanal zaharraren ateratik gertu. Gorputzik zaharrena dorrea bera da, oinplano angeluzuzenekoa eta hiru solairukoa, erdi-puntuko atal-arku dobelatuarekin eta gaur egun desagertutako matakan bat eusten zuten bi mentsulen gaineko jatorrizko leiho batekin. Dorreari, XVI-XVII. mendekoari, XIX.ean biltegi bat zuen baserri bat erantsi zitzaion, erabilerako putzu baten ondoan, eta beste aldean adreiluzko arkupea duten biltegi eta ukuiluak daude. l'Oriola eta Poquessalses dorreekin batera, Ampostako defentsa-triangelu bat osatzen zuen, eta gaur egun landa-ostatu gisa bizitua jarraitzen du ustiategi agrikola batean.
Monumentua
Harlangaitzezko zaintza-dorrea, oinplano angeluzuzenekoa, zortzi-hamar bat metroko altuerakoa, Amposta udalerriaren mendebaldean kokatua, Mas de Sunyer izeneko baserri zaharrean, zeinarekin gaur egun multzo bat osatzen duen geroagoko eraikin baten ondoan. XVI. mendean altxatua, ziurrenik 1540ko aljeriar erasoaldiaren ondoren, Futxeron eta Poquessalses dorreekin batera bilaren defentsa-triangelu bat osatzen zuen, banandutako dorre-bikoteen ohiko trazatik ezberdina. Itsasora begira dagoen dobela-arkuko atea matakan baten azpian irekitzen da, bi leiho garai eta gainean gezileihoekin, goikoa atalase eta gangatxo moldura duenarekin. Dorrearen ondoan XIX. mende hasierako baserri bat egon zen, gaur egun eraitsia, zeinaren putzu bat gordetzen den. Jabetza pribatukoa da eta kanpotik bakarrik ikusten da.
Monumentua
Poquessalses dorrea Ampostako defentsa-katearen hiru dorreetatik txikiena da, triangelu irregular baten hirugarren erpina osatzen duena. Oinplano angeluzuzenekoa, bost bider zazpi bat metrokoa eta sei edo zazpi metroko altuerako gorputz prismatikoa, errematea, lehen terraza laua zena, guztiz hondatuta du. Fatxada nagusian erdi-puntuko arku eta dobelazko atea irekitzen da, harlandu erregularrek inguratua, eta goiko aldean matakan baten aztarnak gordetzen dira; barruan upel-ganga bat eta izkinetan dorrearen goiko aldera sarbidea ematen zuten bi irekigune nabarmentzen dira. XVI. mendearen amaieran altxatu zen, 1540an kortsario-lehorreratze batek herria hartu ondoren. Jabetza pribatuko finka itxi batean dago.
Monumentua
Castell d'Amposta gazteluak, Montsiàko hiriburuari izena ematen dionak, Ampostako ospitalezko gaztelutzaren egoitza izan zen, 1150 inguruan Ramon Berenguer IV.ak lurraldea Jerusalemgo Done Joanen Ospitalearen Ordenari eman zionetik, han bere komenda ezarri baitzuen. 1280an Pedro Handia erregeak beste lurralde batzuen truke trukatu zuen, eta 1384an Sant Jordi d'Alfamako Ordenari pasatu zitzaion. 1465 eta 1466 artean Kataluniako gerra zibileko setio bati eutsi zion, 1466ko ekainaren 21ean amore eman zuen arte. Gaur egun aztarna gotikoak kontserbatzen dira: 6 metro baino gehiagoko arku ogibala, XIV-XV. mendeetako biltegi-ganbarak, Sant Joan dorrearen zimenduak, ibaiaren ondoko harresi-zatiak eta harkaitzean induskatutako 6 metro inguruko sakonerako foso bikoitza. Interes nazionaleko ondasun kultural izendatuta dago.
Monumentua
Poblenou del Delta-ko antzinako defentsa-dorrea, Amposta udalerrian, 1576an Filipe II.aren aginduz eraikia, Alfacs portua piraterio sarrazinotik babesteko, Torres dels Alfacs izenekoen barruan, zeinetatik hau eta Codonyol-ekoa bakarrik altxatu ziren. 250 bat urtez funtzionatu zuen, hamar bat soldaduko gudarosteaz, kapitain eta kapilaua barne, eta Guerra dels Segadors eta Guerra del Francés gertaerak bizi izan zituen, azken horretan seguruenik suntsitua izan zelarik. 1938ko martxotik maiatzera Sant Carles de la Ràpita-ko familientzako aterpe izan zen, Gerra Zibileko frontearen aurrean. Kostaldearen aldaketek itsasoan barrena berrogeita hamar bat metrora utzi dute, Ebro Deltako ur azaletan, eta soilik behe-aldea kontserbatzen du, kono-piramide formakoa.
Monumentua
Ampostako eliza Montsiàko hiriburuan dago, XVI. mendean kostaldearen aurrean defentsa-dorrez osatutako sokordo batez babestua -Sant Joan, Futxeron, la Carrova, l'Oriola eta Poquessalses-, herria 1540an hartu zuen kortsario-lehorreratzearen ondoren altxatua.
Jarduera
Ampostako Festa Major Montsiàko hiriburuan ospatzen da, zeinaren Torre de Sant Joan, 1576an Felipe II.aren aginduz altxatua, gaur egun kostaldearen aldaketen ondorioz itsasoan berrogeita hamar metro ingurutan geratu den.
Jarduera
Ampostako Festa Major d'Hivern Montsiàko hiriburuan ospatzen da, zeinaren Torre de la Carrova, 1280 inguruan harkaitz-agerpen baten gainean altxatua, Campredókoarekin batera Ebro ibaiaren sarrera kontrolatzen zuen.
Mugarri historikoa
Ramon Berenguer IV.ak Anpostako gaztelua Ospitalearen Ordenari eman zion 1149an eta villa Aragoiko Koroan zituen jabetzak biltzen zituen kastellaniaren buru bihurtu zen. Plazak Ebroren pasabidea eta bokalea kontrolatzen zituen.
Monumentua
1915 eta 1921 artean eraikia José Eugenio Ribera ingeniariaren proiektuarekin, hormigoi armatuz altxatutako munduko bigarren zubi esekia izan zen. 134 metroko argia du; abiazio italiarrak 1938ko martxoaren 10ean bota zuen eta 1939an berriro ireki zen.