Herria
Ribes de Freser Ripollès eskualdeko herria da, Girona probintzian, Ripolltik iparraldera kokatua, Freser, Rigard eta Segadell ibaien elkargunean, 1.092 metroko garaieran. 1916ra arte Ribas izena besterik ez zuen, eta gaur egun Bruguera eta Ventolà herriguneak ere biltzen ditu, guztira 1.841 biztanlerekin. Mendi pirinearren inguratua dago, horien artean Taga gailurra nabarmentzen delarik, 2.040 metrokoa, eta Estremera mendikatea. Herria Queralbs zeharkatuz Núriako harana igotzen duen cremallera-ren abiapuntua da, Generalitateko Trenbideek kudeatua, eta Ripoll eta Puigcerdàrekin komunikatuta dago N-152 errepidearen eta R3 Rodalies lineraren bidez. Udalerrian ontziratzen da Aigua de Ribes ur mineral naturala, tokiko iturburu batetik datorrena.
Monumentua
Ribes de Freserko gazteluaren hondarrak, Vall de Ribesko historiako buru, Sant Pere Gaztelua izenez ezaguna herriz herri. Cerdaniako kondeena izan zen 1069tik, eta geroago Bartzelonako etxeari eman zitzaion. Puig Cornadorren maldetan altxatzen da, herriaren ipar-ekialdean, eta handik Ribes de Freser gunea izendatzen duten Freser, Segadell eta Rigard ibaien elkargunea ikusten da.
Monumentua
XI. mendearen hasieratik dokumentatua; 1936an suntsitua, jatorrizko eliza erromanikotik hiru absis kontserbatzen ditu, arkuadura lonbardarrekin eta zerra-hortzezko frisoarekin, gaur egun albo-kapera direnak, eta kanpandorre barrokoa. Egungo tenplua, Josep Danés arkitektoaren obra, 1940 eta 1945 artean berreraiki zen, barnean arku parabolikoekin eta, kanpoan, mendiko arkitektura zibilaren berezko ganbara-leihodun harlauzazko estalki batekin. Absis erromaniko batean Baldaquí de Ribes-en erreplika bat jarri zen, taula gaineko pintura erromaniko garrantzitsua, zeinaren jatorrizkoa Vic-eko Museu Episcopal-ean kontserbatzen den. Absis nagusiko horma-margolanak eta Sakramentu Santuaren kaperakoak ere nabarmentzen dira, Llucià Navarroren obra (1970).
Monumentua
Castell de Pena izenekoa Ogassa eta Ribes de Freser udalerrien artean (Ripollès, Gerona) dagoen gaztelu baten hondarra da, Sant Amanç mendixkan; gaur egun toponimoa eta harri-multzo bat baino ez dira gelditzen, eta bere historia dokumentazioaren bidez baino ez da ezagutzen. Lehen aldiz 1024an aipatzen da, garai hartan jauna Joan Oriol zela; honek, 1073an, parrokia eta gaztelua Sant Joan de les Abadesses monasterioari eman zizkion, gaztelutza beretzat gordez. Oriol familiak gazteluaren gaineko eskubideak gorde zituen, gaztelutza berriz Espasén familiaren esku geratu zen, honek abateen jaurgoa onartzen baitzuen. 1334an Ramon de Bianya abadeak Pere de Ribesi eman zion udalerriko baileetza, eta une horretatik aurrera gazteluak garrantzia galdu zuen. Bien Cultural de Interés Nacional izendapena du (Kataluniako ondare-babes maila gorena).
Monumentua
Segurako gaztelua 'el Castell' izeneko mendixkaren gainean altxatzen da, 1142 metroko altueran, Ribes de Freserren gainean; 1207tik dokumentatua dago, Hug de Nevàk Ramon de Ribesi Ribes eta Segurako gazteluengatik leialtasuna zin egin zionetik, eta bere historia azken horrenari lotua dago. 1374an, Jaume Mallorkakoaren erasoaldi pirinearrean, eginkizun garrantzitsua izan zuen eta konpondu eta guarnizionatu egin zuten; 1390eko memoria batek jada oso hondatuta deskribatzen du. Azken aipamena 1493koa da, Damià Descatllarrek Fernando Katolikoari gogorarazi zionean Ribes haranarekin batera bahitzat eman ziola. Gaur egun horma eta dorre zatiak, erorita, eta 6x4 metroko zisterna bat baino ez dira gelditzen, upel-gangaz estalia. Bien Cultural de Interés Nacional izendapena du (BCIN 1362-MH, Kataluniako ondare-babes maila gorena).
Mugarri historikoa
Nuriako kremailera, 1931ko martxoaren 22an inauguratua, hamabi kilometro eta erdiko trenbide-lerroa da, mila berrogeita hemeretzi metroko desnibela gainditzen duena Ribes de Freser, Queralbs eta Nuriako santutegiaren artean, Ripollèsen. Montserrateko kremailerarekin batera, Espainian dauden bi kremailera-tren lerro bakarretako bat da. Queralbs errepidez irits daitekeen haraneko puntu garaiena denez, kremailera da, mendi-bidea alde batera utzita, santutegira eta Nuriako eski-estaziora iristeko bide bakarra, ez baitago haranera iristen den errepiderik; ibilbideak lau geltoki ditu -Ribas-Enlace, Ribes-Vila, Queralbs eta Nuria- eta Rialbeko geltoki aukerakoa.