Herria
Gozón Asturiasko udalerri bat da, 10.400 biztanle ingurukoa, Luancon hiriburua duena, Peñas lurmuturrera begira, Asturiasko puntu iparraldekoena, Cabo Peñas Paisaia Babestuan sartua. Bere kostaldeak, itsaslabarrez osatua, hondartza ugari biltzen ditu, besteak beste Bañugues, non Paleolito Behereko harrizko industriaren hondarrak aurkitu diren, udalerriko zaharrenak. Viodoko eremuan, ipar-ekialdean, itsaso azpian erdi urperatutako sumendi-kaldera zahar baten hondarrak gordetzen dira, hortik dator eremuko harri sumendi-tarren ugaritasuna; eta barnealdean, Zeluango Aintzira monumentu natural bat da, hegazti migratzaile ugarirekin. Udalerria balearen eta arrantzaren bizi izan zen, eta bere Asturiasko Itsas Museoa gaur egun eskualdeko bisitatuenetako bat da.
Natura
Asturiasko puntu iparraldekoena da, Gozongo udalerrian, ehun metro baino gehiagoko kuartzita armorikarreko labarrekin, higadurarekiko oso erresistenteak; Gaviera harkaitzetik, 94 metrora, Vidio lurmuturra eta Busto lurmuturra ikusten dira mendebalderantz. Bere itsasargiak, Asturias kostaldeko garrantzitsuena, 1852tik argitzen du —lehen harrizko pantaila baten gainean enborrak erreta seinaleztatzen zen— eta interpretazio-zentro bat hartzen du. Ingurunea 1995etik paisaia babestua da, 19,2 kilometro koadrorekin Natura 2000 Sarean 2014tik, hegazti-babes bereziko zona partez, europar petrel eta kormoran mottodunaren koloniengatik. Espainiako iparraldeko ordenamendu geologiko paleozoiko ondoen ordezkatua gordetzen du eta Xagó, Verdicio, Llumeres, Bañugues eta Moniello hondartzetarako sarbidea ematen du.
Monumentua
Asturiasko Itsas Museoa, Luancon, Gozón udalerriaren hiriburuan, 1948an ireki zen udaletxearen ekimenez eta Asturiasko museo etnografikoen sarearen parte da. Bere fondoak lau saioetan banatzen ditu, itsasoaren alderdi biologikoari zein gizakiak harekin duen harremanari eskainiak: itsas biologia, animalia eta landareekin historiaurretik; erribera-zurgintza, itsasontzi, argazki eta tresnekin; arrantza artisautza, aparailu, sare eta aingurekin; eta nabigazioa, haren maketek ontziaren bilakaera zeharkatzen dutela eta Espainiako Armada eta Asturiasko merkataritza-flotari buruzko erakusketa bat barne hartzen dutela.
Monumentua
Luanco erlojudorreak, herriaren erdian, 1705ean eraiki zuten J. A. Menéndez de la Pola eta A. García Caunedok, erloju bat kokatzeko helburuarekin, nahiz eta lehen urteetan kartzela, sutegi eta biltegi gisa balio izan zuen, eta eraiki zuten helbururik ez zuen bete XVIII. mendearen bigarren erdia ondo aurreratu arte. Oin karratua eta lau altuera ditu, belarri-molduraz markotutako ate barroko batekin, haren dintelean Garaipenaren Gurutzea zizelkatua dagoela, eta kanpandorretxo txiki batekin errematatzen da; egungo erlojua, 1920an ezarria, Habanako Unión Gozoniega elkarteak emana izan zen. Luancoko herrigune arrantzalea menperatzen du, Santa María elizaren eta haren XVIII. mendeko erretaularen ondoan.
Monumentua
Manzanedako parrokiako tenplu erromanikoa, Bien de Interés Cultural (ondare-babes maila gorena) izendatua. Cabo Peñas inguruan gelditzen den arkitektura erromanikoaren adibide gutxietako bat da, eliza asko berritutako lurraldea izanik. Neurri txikikoa eta nabe bakarrekoa, XII. mendearen amaierako edo XIII.aren hasierako erromaniko klasizistari dagokio; bere portadak jaka-taketuak, zerra-hortzak eta zigzag-motiboak erakusten ditu, eta bere absideak giza eta animalia irudidun kanezilo-habexkak gordetzen ditu. Tokiko lantegietako harlangaitz sinplez eraikia, Bien de Interés Cultural monumentu kategoriarekin izendatu zuten 2010ean, eta bere historia XVII. mendeko Manzanedako jauregi hurbilarekin lotua dago, behe-erdi aroko dorre baten inguruan eraikia.
Bitxikeria
Bañuguesko sarrera-badian, Gozongo udalerrian, Sociedad Compañía Minera de Gozón eta ondoren Duro Felguera enpresek XIX. mendetik ustiatu zuten erromatarrek ere ezagutzen zuten burdin-hobi bat. Trenbiderik ez zegoenez, portu bat eraiki zuten burdina Gijonera ontziratzeko, handik Ingalaterrara edo Alemaniara joateko edo Felguerako labe garaietara. Meategia 1967an itxi zen hobia agortu zelako eta Hunosa enpresara igaro zen. Gaur egun makina-etxea, tailerrak, meatze-aho bat eta karga-lekuak dituen dikea hondar egoeran gordetzen dira, Asturiasko Ondare Kulturalaren Inbentarioan multzo historiko gisa sartuak. Burdin-oxidoak gorriz margotzen jarraitzen du Llumeres aurreko itsasoa, eta 2008an tamarugita aurkitu zen hondartzan, Europa kontinentalean kasu bakarra.
Monumentua
Santa María de la Anunciación eliza, Luanco parrokiaren egoitza (Gozón, Asturias), Santa María hondartzaren eta kaiaren arteko lur-mutur txiki batean altxatzen da, eta 1992an Bien de Interés Cultural izendatu zuten (Espainiako ondare-babes maila gorena). 1730ean eraiki zuten, aurreko tenplua txikiegia geratu zelako; Itsasgizonen Gremioak ordaindu zituen erretaulak eta kamarina, eta diseinua Pedro Muiz Somonte arkitektoari egokitu zitzaion. Lau tarte ditu gurutzeria- eta izar-gangekin, eta XIX. mendean kanpandorrea handitu zen. Barnean nabarmentzen da 1739ko erretaula nagusia, Cristo del Socorroren irudiarekin, izen hori hartu zuena, tradizioaren arabera, herriko ia hirurehun marinel mehatxatzen zituen ekaitz bat baretu zuelako; bere jaia otsailean ospatzen da.
Natura
Zeluángo urmaela, Gozón kontzejuan, eta ondoko Llodero kalatxoa, jada Avilesekoan, Avilesko itsasadarreko landaredirik gutxien aldatua gordetzen duen ingurune naturala osatzen dute, eta 2002an monumentu natural izendatu zuten, 23,41 hektarearekin, horietatik 0,5 baino ez direla urmaelarenak. Asturiasko uretako hegaztien hiru babesleku nagusietako bat da: udaberriko eta udazkeneko migrazio-pasabideetan, milaka txirri hartzen dituzte, hala nola txirri handia edo txirri arrunta, txilorrekin, lertxunekin, kaioekin eta espezie mehatxatuekin batera, hala nola kuliska erreala edo ubarroi mottoduna. Urmaeleko landaredian, kanaberak eta ihiak habia-lekutzat balio dute, eta Zeluán hondartzan itsasbeherak antzinako itsasadar bat gogorarazten duen padura-paisaia agerian uzten du.
Natura
Xagoko hondartza, Nieva lekuan, Gozongo kontzejuan, ia bi kilometroko hare-lur bat da, 35 hektarea inguruko duna-eremu batek babestua, penintsulako iparraldeko handienetakoa, biak Cabo de Peñasko paisaia babestuan sartuak. Duna-sistemak, profil leuneko kordoiekin eta duna piramidal eta mihi-itxurakoekin, barrón landare-kolonia ugari du, harea finkatzen laguntzen duena. Hondartzak, ipar-mendebaldeko orientazioagatik olatu indartsukoa, oso preziatua da surflarien artean bere hausleen kalitateagatik eta arrantzaleen artean bere lupiagatik, eta Espainiako gida naturistetan agertzen da dunetako zenbait gunetan nudismoa praktika daitekeelako; azken hamarkadetan hare-bolumena galtzen ari da Avilesko itsasadarreko draga-lanengatik.