Herria
La Sagra eskualdeko udalerria, Toledoko probintzian, 1154an Alfontso VII.arengandik forua jaso zuena, Toledoko artzapezpikutzaren jaurerriaren parte izan zena 1575ean errege-jurisdikziora pasatu arte eta 1876an Madril eta Toledorekin trenbidez lotua geratu zena; bere multzo monumental nagusia Nuestra Señora de la Caridad ospitalea da, XVI. eta XVII. mendeen artean altxatua, zeinaren santutegiak El Grecoren bost pintura gordetzen baititu, horien artean Karitatea eta Ama Birjinaren Koroatzea.
Monumentua
Nuestra Señora de la Caridad santutegia, Hospital de la Caridad ohiaren ondoan, XVI. eta XVII. mendeen artean altxatu zen: 1500etik Cisneros kardinalaren ekimenez, honek eraiki baitzuen Illescasen fraide frantziskotar komentu bat instalatzeko baimenaren truke. Jatorrizko eraikinak Pedro de Gumielen planoak jarraitu zituen, eta 1588tik 1600ra Nicolás de Vergarak eta bere anaia Juanek berritu zuten. 1603an El Grecok erretaula nagusia eta Amabirjinaren bizitzari buruzko bost koadro margotu zituen tenplu honentzat, eta horietako lau hemen kontserbatzen dira (bat Errumaniako Arte Museo Nazionalean dago, Bukaresten), San Ildefonso bat gainera. Felipe II.a Virgen de la Caridadaren debotoa zen, Illescasko zaindaria, 1955ean kanonikoki koroatua; santutegia La Sagrako foku debozionalik handienetako bat izaten jarraitzen du.
Bitxikeria
Karitateko Amaren santutegiak Doménikos Theotokópoulos El Grecoren bost pintura gordetzen ditu, haien artean Karitatea eta Amabirjinaren Koroatzea. Margolari kretarraren multzoetako bat da, enkargatu zitzaion lekuan bertan irauten duena.
Monumentua
Illescasko (Toledo) Nuestra Señora de la Caridad Ospitalea, 1500 inguruan sortua, izen bereko santutegiarekin lotuta dago, Cisneros kardinalak eraikitzeko agindu zuena, han fraide frantziskotar komentu bat altxatzearen truke. Multzoa, Pedro de Gumielen planoekin, XVI. mendean berritu zuten, 1588tik 1600ra, Nicolás de Vergarak eta bere anaia Juanek. Santutegiko erretaula nagusia, El Grecorena (1603), Amabirjinaren bizitzari buruzko bere mihiseekin osatzen da, eta horietatik lau hemen kontserbatzen dira —bat, Los desposorios de la Virgen, gaur egun Errumanian dago— eta gainera bere San Ildefonso. Felipe II.a Virgen de la Caridadaren debotoa zen, Illescasko zaindaria eta 1955ean koroatua. Bere fabrika eta ondare artistikoak herriko multzo monumentalik garrantzitsuena bihurtzen dute.
Monumentua
Elizbarrutiko tenplua, bere dorre mudejarra 1920an Monumento Nacional (Espainiako ondare-babeserako antzinako figura) izendatua. Illescasko alde zahar historikoaren ikur arkitektonikoa da. Santa María de la Asunción-i eskainia, musulman-kristau trantsizioa kontserbatzen duten tenplu urrietako bat da, Toledoko Santiago del Arrabalekoarekin batera, hiru nabe eta hiru absideko oinplano basilikala XIII. eta XVI. mendeen artean eraikia. Bere dorre mudejarrak, bost gorputzekoa, apainduren aniztasunagatik nabarmentzen da, bere leihoen arku lobulatuengatik eta zeramika beiraztatuzko zutabetxoen gaineko goiko arkeriagatik, Toledoko dorre mudejarren artean lortuenetako bat. XVI. mendean gorputz nagusia izar-gangadun nabe gotiko bihurtu zen. Gaur egun Bien de Interés Cultural (ondarearen babes-maila gorena) da.
Monumentua
Illescasko harresi ertaroko antzinako Ugenako Atearen aztarna kontserbatu bakarra. Egite mudejarrekoa, XI. mende amaieran edo XII.aren hasieran izan zezakeen jatorria egozten zaio, Alfontso VI.ak, 1085ean hiria berreskuratu ondoren, harresiak altxatzeko agindua eman zuenean. Harresi hark bost ate zituen: Madrilgoa, Toledokoa, Talaverakoa, Eguzkikoa eta Ugenakoa. Mendeetan zehar kalteak jasan zituen Álvaro de Lunaren matxinaden eta Komuneroen Gerraren bezalako gatazkengatik, eta XVIII. mendera jatorrizko gotorlekuaren aztarna gutxi geratzen ziren. Oinplano karratukoa, adreiluz eta harlanduz eginda, arku zorrotza erakusten du iparraldeko aldean eta erdi puntukoa hegoaldekoan. Gaur egungo itxura 1995eko zaharberritze bati dagokio.
Monumentua
1514an Zisneros kardinalaren ekimenez sortutako komentua; kardinalak harreman estua izan zuen Illescasekin. Hiribilduaren ondare erlijioso historikoaren parte da.
Natura
K.a. V. eta II. mendeen artean okupatutako herrixka zeltiberiarra, Illescasko lurraldean induskatua. Bere aurkikuntzak La Sagrako protohistoriako garrantzitsuenen artean daude.
Natura
Kateen plazako zumar mendetakoa, ziurrenik XVI. mendearen amaieran landatua eta Illescasko Mirariaren tradizioari lotua. Hiri-paisaia historikoan txertatutako zuhaitz berezia da.
Monumentua
XIX. mendearen amaierako obra hidraulikoa, herritarren artean Matajudíos akueduktu izenez ezaguna, herriari ura hornitzen ziona. Illescasko XIX. mendeko ingeniaritzaren lekukoa da.
Monumentua
XIX. mendeko zubia, herriko antzinako larrutegien inguruan kokatua. Illescasko larrugintza tradizionalaren oroimena gordetzen du. Zubiak arroyo del Cubo gainditzen du begi bakar batekin, eta adreiluz eta harri kareztatuzko harlanduz eraikita dago.
Jarduera
Virgen de la Caridadari egotzitako mirariaren oroigarria, Illescasen martxoaren 11n ospatua, Toro del Milagro izenez ezagutzen diren ekitaldi erlijioso eta herrikoiekin. Herriak zaindari bera omentzen du abuztuaren 31n ere, Virgen de la Caridadaren jaiegunean.
Jarduera
Karitateko Amaren omenezko jai nagusiak, Illescasko zaindaria, abuztuaren 31ren inguruan.
Bitxikeria
1526an Illescasen ospatu ziren Leonor Austriakoaren, Karlos V.aren ahizparen, eta Frantziako Frantzisko I.a erregearen arteko ezkontza-hitzarmenak. Ekitaldira Garcilaso de la Vega poeta joan zen.
Bitxikeria
Miguel de Cervantesek Illescasko gindak aipatzen ditu Los trabajos de Persiles y Sigismunda lanean. Herria Lope de Vegaren antzezlanen eszenatoki ere izan zen.
Mugarri historikoa
Toponimoa Egelestarekin lotu izan da, Ptolomeok II. mendean Karpetanian kokatu zuen hiria. Proposatutako bilakaerak Elesta, Elescas eta Ilescas formak zeharkatzen ditu gaur egungora arte, eta horrek Erroma iritsi aurreko populatze bat iradokitzen du.
Mugarri historikoa
Alfontso VI.ak gotorlekua berreskuratu zuen 1085ean eta Alfontso VII.ak forua eman zion herriari 1154an, Toledo eta iparraldeko meseta arteko bidea ziurtatzeko ahaleginaren barruan. Estatutu horrek concejoaren mugarteak eta betebeharrak finkatu zituen mendez mende.
Mugarri historikoa
1575era arte villa Toledoko artzapezpikutzaren jaurerrikoa izan zen. Urte hartan errege-jurisdikziora pasatu zen, Madril eta Toledo arteko bideko herririk ibiliena zenean fiskalitatea eta karguen izendapena aldatu zituen aldaketa bat.
Mugarri historikoa
Lehen trena 1876ko ekainaren 20an iritsi zen Illescasera eta villa Madrilekin eta Toledorekin konektatu zuen. Geltokia izan zen XX. mendeko hirurogeiko hamarkadan jada udalerriaren biztanleria piztu zuen industrializazioaren palanka.