Herria
Valle de Alcudia eskualdeko udalerria, Ciudad Realeko probintzian, bere merkurio-meatzeak, 1523an betiko Gaztelako Koroari erantsiak eta XVI. eta XVII. mendeen zati handi batean Fugger bankari alemaniarrei errentatuak, 2002an erauzketa eten zutenak eta 2012an Unescok Munduko Ondarearen zerrendan inskribatu zituenak Idrijakoekin batera. Iragan hartatik Merkurioaren Museoa geratzen da, Cerco de Buitronesen 1941eko biltegian kokatua, eta San Rafael Meatzarien Errege Ospitalea, 1755 eta 1773 artean eraikia eta Espainian langileen osasun-arretan aitzindaria, non José Parés y Franqués aritu baitzen, 1778an lan-medikuntzako testu aitzindari baten egilea.
Monumentua
Munduko merkurio-meategirik handienak, erromatar garaitik 2003ra ustiatuak: Estrabonen, Vitrubioren eta Plinioren garaian jada Almadéngo zinabrioa dokumentatzen zen. Toponimoa arabierako al-maʿdin hitzetik dator, «meategia». Bere kudeaketa 1918tik estatuko erakunde baten esku egon zen eta, 1982tik aurrera, Minas de Almadén y Arrayanes enpresa publikoaren esku, zeinak 1971ra arte Arrayaneseko meategia ere administratu baitzuen, Linareseko meatze-barrutian. Jardueraren behin betiko geldialdia 2003ko uztailaren 23an iritsi zen, merkurioaren merkatuan urteetako krisiaren ondoren. 2012an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen Idrijakoekin (Eslovenia) batera, Merkurioaren Ondarea izenpean.
Monumentua
50 metroko sakoneraraino XVI. mendeko galerietatik jaistea ahalbidetzen duen museo-multzoa, 2006tik publikoari irekia. Bisitarien zentroa, meatze-interpretazioko zentroa eta bagoneta-trenean irtetea biltzen ditu.
Monumentua
Oinplano hexagonaleko zezen-plaza, munduan bakarra, 1752an hasia eta 1765ean amaitua. Bere kanpoko perimetroak 24 etxebizitza hartzen ditu eta hondarrak 4.000 ikusle inguru hartzeko edukiera du; 1979an monumentu nazional izendatu zuten.
Monumentua
1755 eta 1773 artean Francisco Javier de Villegas superintendentearen ekimenez eraikitako ospitalea, Espainian langileei osasun-arreta profesionalizatua emateko aitzindaria. Gaur egun Meatzariaren Museoa eta artxibo historikoa hartzen ditu.
Monumentua
Karlos III.aren 1777ko uztailaren 14ko Errege Zedulak sortua, Espainiako lehen Meatze Eskola eta munduko laugarrena izan zen. Eraikina 1785ean inauguratu zen eta 1973ra arte funtzionatu zuen irakaskuntza-zentro gisa.
Monumentua
1754 inguruan Silvestre Abarca ingeniariak eraikitako presidioa, meategietan lan behartura kondenatutakoak ostatatzeko. 1800era arte egon zen martxan.
Monumentua
Cerco de Buitronesko antzinako merkurio-biltegian kokatua, 1941eko eraikina. Eremuko geologiari eta paleontologiari buruzko aretoak, merkurioaren propietateei buruzko esperimentu interaktiboak eta metala pisatzeko eta ontziratzeko aretoa biltzen ditu.
Monumentua
Meatze-esparruaren kanpoko multzoa, Karlos IV.aren ate monumentalak eta XVII. mendeko aludel-labeek osatua, zinabrioa destilatzeko eta merkurioa lortzeko erabiliak.
Natura
Ciudad Real probintziaren mendebaldean kokatutako 9.000 hektarea inguruko espazio naturala, Almadén, Almadenejos eta Alamillo udalerriek partekatua, historikoki merkurio-meategiekin lotua egur eta larre hornitzaile gisa. Estatuarena, XVIII. mendearen azken herenean Koroari atxiki ondoren, Mayasa enpresa publikoak administratzen du eta 1913tik erregelamendu propio baten arabera araututa dago; 1981eko lege batek bere helburuen artean finkatu zuen ustiapen agrikola, abeltzain eta basogintzakoa jartzea, Almadéngo eskualdearen berregituraketa ekonomiko eta sozialaren planaren barruan. Bere faunaren artean daude gamua, oreina, orkatza eta basurdea, eta arrano inperial iberiarraren, sai beltzaren, amiamoko beltzaren eta katamotz iberiarraren babesleku ere bada.
Bitxikeria
Almadengo zinabrio-hazitegia duela 430 milioi urte inguru eratu zen eta gizateriak kontsumitutako merkurio guztiaren heren bat inguru eman du, planetako beste inongo aztarnategitan parekorik ez duen kopurua.
Jarduera
San Pantaleón jaiak Almadén herriko udako jai nagusiak dira, Valle de Alcudia eskualdean (Ciudad Real), uztailaren 27an eta 28an ospatzen direnak santu horren omenez. Egitarauak erlijio-ekitaldiak, udalerriko zezen-plaza hexagonaleko zezen-ikuskizunak eta herritarrak zein bisitariak biltzen dituzten herri-dantzaldiak uztartzen ditu.
Jarduera
Virgen de la Mina jaia Almadén herrian (Ciudad Real) ospatzen da irailaren 8an, meatzarien zaindariaren omenez. Arratsaldearen amaieran eta gauaren hasieran irudia prozesioan ateratzen da, laneko arropaz, kaskoz eta meatzari-lanparaz jantzitako meatzariek eskoltatuta, argi bakar gisa, eta segizioak Salve otoitza errezatzen dio zaindariari. Herriak hiru irudi gurtzen ditu: San Joaquín putzuko kaperan, Cerco de San Teodoro delakoan eta Santa María de las Estrellas parrokian. Eguna herri-dantzaldi batekin, Masa Coral de Almadén taldearen emanaldiarekin eta su artifizialekin amaitzen da.
Mugarri historikoa
2012an Unescok Almadéngo merkurio-meategiak Munduko Ondarearen zerrendan idatzi zituen, Esloveniako Idrijakoekin partekatutako hautagaitza batean. Espedienteak bi milurteko erauzketa eta kontserbatutako meatze-paisaia aitortu zituen.
Mugarri historikoa
Merkurioaren prezioaren jaitsierak eta haren toxikotasunagatiko nazioarteko murrizketek erauzketa 2002an eteteko ekarri zuten, etenik gabeko mendeetako jardueraren ondoren. Putzuak handik gutxira bisitatzeko moduko meatze-parke bihurtu ziren.
Mugarri historikoa
1523an betiko Gaztelako Koroari erantsita, zilarbizi-meategiak Fugger bankari alemaniarrei, Fúcartarrei, errentan eman zitzaizkien, eta haiek XVI. eta XVII. mendeen zati handi batean ustiatu zituzten monarkiari emandako kredituen kontura.
Mugarri historikoa
Alfontso VII.ak eskualdea musulmanen menpetik kendu zuen 1151n eta 1168an Alfontso VIII.ak lurraldea Nuño de Lara kondeari eta Kalatrabako Ordenari eman zien. Zinabrio-meategiak horrela geratu ziren mendeetan ordena militarraren ondarean.
Mugarri historikoa
Lehen gerra karlistan zehar, 1836an, partida karlistek Almadén eraso zuten; bertako zilarbizia Isabelen Ogasunaren diru-sarrera nagusietako bat zen. Meatze-establezimendua plaza militar bat balitz bezala defendatu zen.
Mugarri historikoa
Mataron jaioa 1720an eta Huescako Universidad Sertorianan ikasia, Josep Parés y Franqués Almadéngo meategiko medikua izan zen XVIII. mendean zehar, non azoge-meatzarien hidrargirismoa eta gaixotasunak zehaztasunez deskribatu baitzituen. Bere Catástrofe morboso de las Minas Mercuriales de la Villa de Almadén del Azogue (1778) lanbide-medikuntzaren Espainiako testu aitzindaria da, eta ondoren Apología de las Reales Minas de Almadén del Azogue y de sus mineros (1777) eta Descripción histórico-físico-médico-mineralógico-mercurial de las Reales Minas de azogue de la villa de Almadén (1785) etorri ziren. Almadénen hil zen, bere karrera eskaini zion herrian, 1798ko urriaren 4an.
Mugarri historikoa
Segismundo Moret politikari liberalak, gerora Ministroen Kontseiluko lehendakari izatera iritsiko zenak, 1863an lortu zuen bere lehen diputatu-akta Almadéngo barrutian. Meatze-barrutiak bere pisua izan zuen XIX. mendeko politikan.