Herria
La Mancha del Júcar-Centro eskualdeko udalerria, Albaceteko probintzian, bide-ostatu batetik sortua, zeinak mugarte propioa lortu baitzuen Alcarazen menpe egoteari utzi zionean, eta zeinaren parrokia-artxiboak 1601etik gordetzen baititu erregistroak; hirigunetik hirurehun bat metrora XV. mendean datatutako tradizio arabiarreko upel bat gordetzen da. Benjamín Palencia pintorearen jaioterria da, XIX. mendearen hasieran Mexikotik ekarritako su-zezenaren tradizioa mantentzen du eta bere Las Tiesas lautadak Europako Espazio Agentziaren Lurra behatzeko kanpainen proba-zelai gisa balio izan du.
Monumentua
XV. mendean datatutako arabiar tradizioko ur-biltegia, hirigunetik 300 bat metrora, Villarrobledorako norabidean. Erdi Aroko ingeniaritza hidraulikoaren adibide aipagarria da.
Monumentua
Herritik kanpo, muino baten gainean dagoen irin-errota, Europako haize-errota altuenetako bat dela uste dena. Bere silueta Barraxko armarrian ageri da, azafrai-arrosarekin batera. Inguru horretan lehen ur-depositu bat egon zen, geroago pozo de la Morra izenekoak ordezkatua.
Natura
2007an zuhaiztuz berlandatutako cerro, honen gailurretik Albaceteko Mantxako paisaia lauaren panoramika zabala ikusten delarik. Gailurrean ermita bat altxatzen da, bertaraino igotzen delarik Santa Quiteriaren prozesioa erromesaldian maiatzaren 22an.
Natura
El Cuarto Filemón antzinako herrixka bat da, Barraxeko (La Mancha del Júcar-Centro, Albacete) udalerriko haran batean kokatua, cerro de Santa Quiteria igaro bezain laster. Eskualdeko herrixka tradizionalen itxura gordetzen du, herri-arkitekturako eraikinekin, Mantxako landa-gune txiki hauek nolakoak ziren erakusten dutenak.
Bitxikeria
Las Tiesas lautadak, bere horizontaltasunagatik eta homogeneotasunagatik, Europako Espazio Agentziaren Lurra behatzeko kanpainen proba-eremu gisa balio izan du, DAISEX eta SEN2FLEX kasu.
Bitxikeria
Barraxeko udalerrian dagoen cerro, inguruko lautadaren gainetik 740 metrora altxatzen dena. Bere izena zor dio puntu horretan Toledo, Cuenca eta Cartagenako elizbarrutiak elkartzen zirelako, harik eta 1950ean Albaceteko elizbarrutia sortu zen arte, zeinari Barrax 1966an atxiki baitzitzaion. Toponimoak horrela gordetzen du mendeetan zehar eskualdeko lurralde-antolaketa markatu zuen muga elizatiar baten oroimena.
Bitxikeria
Benjamín Palencia (Barrax, 1894ko uztailaren 7a - Madril, 1980ko urtarrilaren 16a) XX. mendeko espainiar abangoardiaren figura handienetako bat izan zen, eta bere jaioterriko udal hilerrian dago ehortzia. Vallecasko Eskolaren sortzailea, forma zoomorfo eta landarezko surrealismo batetik igaro zen iberiar fauvismora jo baino lehen, eta 600 olio-margolan eta 10.000 marrazki inguruko obra oparoa utzi zuen. Federico García Lorcak zuzendutako La Barraca antzerki-taldearen logotipoa diseinatu zuen, zeinaren zuzendari artistikoa izan baitzen. 1974an San Fernando Arte Ederretako Errege Akademian sartu zen eta 1978an Arte Ederretako Merituzko Urrezko Domina jaso zuen.
Bitxikeria
Barraxek, La Mancha del Júcar-Centro eskualdean (Albacete), tradizioak Venta de Barrax izenekoan kokatzen duen jatorria du, Andaluzia Espainiako erdialdearekin eta Levanteko kostaldearekin lotzen zuen bidean zegoen antzinako ostatua, nahiz eta hori berresten duen dokumenturik ez dagoen. 1564ko irailaren 20an hiribildu titulua jaso zuen Felipe II.aren errege-emakidaz, horrela Alcarazko jurisdikziotik independizatuz, zeinari atxikita egon baitzen. Herriaren gaineko gordetako lehen dokumentuak 1601ekoak dira, bere parroki-artxiboko inskripziorik zaharrenen urtea.
Bitxikeria
El toro de fuego Espainiako herri askotan zabaldutako tradizio bat da, zeinetan zezen itxurako metalezko edo egurrezko egitura bat, iturri, kohete-gurdi, txinparta-gurpil eta kanoi bezalako elementu pirotekniko kargaz betea, pertsona batek edo bik lasterka daramaten, herriko jaietan kaleetan eta plazetan bildutako jendea jarraitu eta harritzen duen bitartean. Barraxen, XIX. mende hasieran Mexikotik itzulitako emigrante batek ekarritako tradizioa, sugarki-kargaz betetako egurrezko egitura hau herriko kaleetan zehar lasterka eramaten da jaietan.
Jarduera
Cerro de Santa Quiteriaraino egiten den erromesaldia, antzinako auzo-ospakizun batetik sortua eta gaur egun udalerriko udaberriko hitzordu handi bihurtua. Maiatzaren 22an ospatzen da, santaren irudia prozesioan ateratzen delarik, esku artean eramanda, cerro bertan dagoen ermitaraino. Bere jatorria apaiz baten lagun batzuek cerro horretan antolatutako bazkari batera doa, apaizaren amaren urtebetetzea ospatzeko; ohitura urtez urte errepikatuz joan zen gaur ezagutzen den erromesaldia bihurtu arte.
Jarduera
San Roqueren omenezko jai nagusiak, hauetan udalerriko biztanleria 6.000 auzokide ingurura biderkatzera iristen delarik. Abuztuaren 13tik 17ra ospatzen dira: 15ean Virgen de Agosto gurtzen da, 16an San Roque eta 17an San Roquillo. Bere ekitaldirik berezienetakoa toro de fuego da, gurdi-koheteekin pertsona batek barruan daraman egurrezko egitura, eta mitxa piztu ondoren, plaza Mayor-en bildutako auzokideen atzetik lasterka ateratzen dena. Tokiko tradizioaren arabera, ohitura hori Mexikotik iritsi zen Barraxera XIX. mende hasieran, herriko indiano batek ekarrita.
Jarduera
Paradiso Barrax Zinema Jaialdia film laburren nazio mailako lehiaketa bat da, 2005etik uztailero ospatzen dena Albaceteko udalerri txiki honetan. Zinema berritzaileena tradizionalarekin uztartu nahi du, film laburrei, ikastaroei eta sorkuntza ikus-entzunezkoko tailerrei tokia emanez, eta landa-biztanleriari bestela ezezaguna izango litzaiokeen zinema mota bat hurbildu nahi dio. Barraxetik honelako tituluak igaro dira: Miente, Isabel de Ocamporena, 2008ko lehen saria eta hurrengo urtean Goya saria irabazi zuena; Misterio, Chema García Ibarrarena; edo Aquel no era yo, Esteban Cresporena, 2013ko publikoaren saria eta 2014an Oscar sarirako izendatua. Zuzendari batzuk ere jaialdira joan dira, hala nola Álvaro Pastor eta Antonio Naharro, Yo también filmaren egileak.
Mugarri historikoa
Barraxeko parrokia-artxiboak 1601etik aurrera gordetzen ditu bere erregistrorik zaharrenak, herriari jatorria eman zion bide-ostatuak mugarte propioa lortu eta Alcarazen mende egoteari utzi eta belaunaldi bat eskas geroago.
Gastronomia
Irinez, arrautzaz, olioz eta anisez egindako orearen opilak, zartagin sakonean frijitzen direnak eta azukretan estaltzen direnak. Etxean egiten dira San Roke jaietarako eta udako mahai-inguru luzeetako mistela eta kafea laguntzen dituzte.